Sağlık turizmi yetki belgesi, TÜSKA ve sertifika süreçleri için kayıt rehberi: başvuru, personel, hasta koordinasyonu, veri bildirimi, DÖF ve faturalama.
Sağlık turizmi yönetmeliğine uyum, yetki belgesini bir dosyada saklamakla tamamlanmaz. Kuruluşun hizmet kapsamını, akreditasyon veya sertifika durumunu, uluslararası hasta sürecini, personel bildirimlerini ve dijital kayıtlarını birlikte yönetmesi gerekir. Bu rehber, hangi kayıtların hangi hükme dayandığını ve kurum içinde nasıl takip edilebileceğini açıklar. Amaç, başvuru evrakları ile günlük hizmet sırasında oluşan kayıtları birbirine karıştırmadan izlenebilir bir hazırlık düzeni kurmaktır.
İnceleme, 12 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik’in güncel işlenmiş metnine ve resmî uygulama açıklamalarına dayanır. Bugün yeni bir mevzuat değişikliği gerçekleştiği iddia edilmemektedir. Aşağıdaki kurum içi tablolar uygulama önerisidir; resmî başvuru formu, denetim formu veya zorunlu evrak listesinin yerine geçmez. Başvuruda yönetmeliğin güncel ekleri esas alınmalıdır.
Yetki belgesi, TÜSKA akreditasyonu ve sertifika nasıl ayrılır?
Yönetmeliğin 5’inci maddesi, uluslararası sağlık turizmi hizmetlerinde faaliyet gösterecek sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar için yetki belgesi alınmasını zorunlu kılar. Sağlık tesisinin yetki belgesini Sağlık Bakanlığı düzenler. Sağlık tesisi başvurusu, EK-1/A’da belirtilen evraklarla EKİP üzerinden yapılır. Bu başvuru yolu, TÜSKA akreditasyon başvurusuyla aynı işlem değildir; iki sürecin kayıtları ve sonuçları ayrı izlenmelidir.
6’ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezleri için TÜSKA akreditasyonu; bunların dışındaki sağlık tesisleri için Bakanlıkça düzenlenen sertifika öngörülür. Kuruluşun hangi grupta bulunduğu, kullanılan tanıtım ifadesinden değil ruhsat ve faaliyet kapsamından belirlenmelidir. Akreditasyon belgesi, sağlık turizmi yetki belgesinin yerine geçen tek belge şeklinde değerlendirilmemelidir.
Geçici 1’inci maddenin üçüncü fıkrası, ilgili akreditasyon veya sertifika yükümlülüğünün 31 Aralık 2026’ya kadar sağlanmasını belirtir. Sağlık Bakanlığının 13 Mayıs 2026 açıklaması, süre sonunda süreci tamamlamayan tesislerin sağlık turizmi kapsamında uluslararası hasta kabulü ve hizmet sunumunu sürdüremeyeceğini bildirir. Bu tarih, yönetmelikteki bütün diğer yükümlülüklerin ertelendiği anlamına gelmez. Başvuru göndermek ile ilgili belgeyi almak, takip çizelgesinde ayrı aşamalar olmalıdır.
Başvuru dosyası nasıl takip edilmeli?
5’inci maddede sağlık tesisi başvurusunun incelenmesi, eksikliklerin bildirilmesi, yerinde inceleme ve Bakanlık değerlendirmesi düzenlenir. Evraklarda eksiklik veya kriterlere uygunsuzluk tespit edilirse 15 iş günü içinde bildirim yapılır; bildirilen eksikliklerin 30 iş günü içinde tamamlanamaması hâlinde başvuru reddedilmiş sayılır. Bu süreler, kurumun akreditasyon hazırlığının toplam süresi veya bütün işlemlerin kesin sonuçlanma garantisi olarak yorumlanmamalıdır.
Kurum içinde başvuru için tek bir takip kaydı oluşturulması yararlıdır. Kayda başvuru tarihi, başvuru referansı, kullanılan ek sürümü, gönderilen belgelerin listesi, resmî yazışmalar, bildirilen eksiklikler ve cevap tarihleri eklenebilir. Böylece bir dosyanın hazırlanmış olmasıyla resmî sisteme gönderilmiş olması ayrılır. İş günü hesabı ve tebligat bilgileri, ilgili resmî bildirim üzerinden kontrol edilmelidir; tahmini tarih hesabı son işlem tarihi olarak kullanılmamalıdır.
Bu rehber EK-1/A’nın bütün evraklarını tek tek sıralamaz. Eksiksiz başvuru dosyası hazırlamak için güncel ekin kendisi okunmalıdır. Eski bir başvurudan kalan belge listesi, yeni başvuruya aynen taşınmamalı; her evrakın güncelliği, kapsamı ve resmî taleple ilişkisi kontrol edilmelidir.
Mevzuatın istediği kayıtlar: madde, süreç ve kanıt eşleştirmesi
Aşağıdaki tabloda ilk iki sütun resmî hükmün konusunu, son iki sütun ise önerilen kurum içi takip düzenini gösterir. Önerilen dosya adları mevzuatta bu isimlerle zorunlu tutulmuş formlar değildir. Kuruluş, aynı bilgiyi güvenilir biçimde üreten mevcut kayıtları kullanabilir; önemli olan kaydın güncel, erişilebilir ve ilgili uygulamayla bağlantılı olmasıdır.
| Dayanak | Resmî gerekliliğin konusu | Önerilen takip kaydı | İlgili süreç |
| Madde 5 | Yetki belgesi ve EKİP üzerinden sağlık tesisi başvurusu | Başvuru referansı, evrak sürümleri, eksiklik ve cevap tarihleri | Başvuru koordinasyonu |
| Madde 6/1-b ve Geçici Madde 1/3 | Akreditasyon veya sertifika yükümlülüğü | Tesis türü, uygun belge yolu, başvuru ve sonuç durumu | Kurumsal uyum ve kalite |
| Madde 6/4 | Şikâyetlerin değerlendirilmesi ve düzeltici önleyici faaliyet | Şikâyet, değerlendirme, faaliyet ve sonuç bağlantısı | Hasta iletişimi ve iyileştirme |
| Madde 7/1–3 | Uluslararası sağlık turizmi birimi, yabancı dilin belgelendirilmesi ve personel bildirimi | Birim düzeni, dil belgesi ve EKİP bildirim kaydı | Hasta koordinasyonu ve personel işlemleri |
| Madde 7/4 | Hasta için sorumlu personel belirlenmesi ve Portala kaydı | Hasta süreciyle eşleşen görevlendirme ve kayıt kontrolü | Uluslararası hasta hizmetleri |
| Madde 8 | Sağlık bilgi sistemi, sağlık verileri ve bildirim düzeni | Sistem kayıt durumu, aktarım ve veri tamlık kontrolleri | Bilgi yönetimi |
| Madde 11–12 | Fiyat tarifesine uyum, fatura ve hizmet dökümü | Tarife kontrolü, fatura ve ayrıntılı hizmet belgesi eşleşmesi | Faturalama |
| Madde 13/2 | Yabancı dil seçeneği ve akreditasyon belgesi veya sertifikanın internet sitesinde yayımlanması | Güncel belgenin görünürlüğü ve sayfa kontrol tarihi | İnternet sitesi içerik kontrolü |
Uluslararası hasta sürecinde sorumluluk ve kayıt nasıl bağlanır?
7’nci madde, sağlık tesisinde uluslararası sağlık turizmi birimi oluşturulmasını düzenler. Birim; kabul, kayıt, teşhis, tedavi, faturalandırma, taburculuk, tercümanlık ve ilgili koordinasyon işlerini kapsar. Birimde çalışan personelin en az birinin yabancı dil bilmesi ve bunun belgelendirilmesi gerekir. Personel bilgilerinin EKİP üzerinden il veya ilçe sağlık müdürlüğüne bildirilmesi de ayrı bir gerekliliktir. Dil belgesinin dosyada bulunması, personel bildiriminin yapılmış olduğu anlamına gelmez.
Her uluslararası sağlık turisti için birimde çalışan bir personelin sorumlu olarak belirlenmesi ve bilgilerinin Portala kaydedilmesi öngörülür. Kurum içi kontrol, yalnızca görevlendirme listesine bakmamalıdır. Hastanın kabul kaydıyla görevlendirme, Portal bilgisi ve hizmet koordinasyonu arasında tutarlılık aranmalıdır. Personel değiştiğinde görevlendirme ve bildirimlerin güncelliği yeniden incelenebilir. Bu kontrolü yaparken hasta bilgileri herkese açık bir takip tablosuna taşınmamalıdır.
Dijital kayıt, Portal ve arşiv kontrolleri
8’inci maddeye göre verilen sağlık hizmetlerinin verilerinin kaydedilmesi ve arşivlenmesinde Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanılmalıdır. Aynı madde, kişisel sağlık verilerinin ilgili kanun hükümlerine uygun işlenmesini ve Bakanlıkça belirlenen usullere göre merkezi sağlık veri sistemine aktarılmasını düzenler. Portal üyeliği ile verilerin tam, doğru ve güncel girilmesi de ayrıca belirtilir. Bir kalite takip tablosu bu resmî sistemlerin yerine geçmez.
Uygulama bakımından bilgi yönetimi sürecinde aktarım hatalarının, eksik kayıtların ve düzeltmelerin izlenmesi yararlıdır. Örneğin bir hastanın hizmet kaydı oluşturulmuş ancak gereken bildirim tamamlanmamışsa, yalnızca kurum içi kaydın bulunması yeterli kabul edilmemelidir. Hatanın tespiti, düzeltme işlemi ve kontrol sonucu birbirine bağlanabilir. Mevzuattan doğrulanmamış tek bir genel arşiv süresi bütün kayıtlara uygulanmamalı; saklama ve erişim kuralları kayıt türüne göre değerlendirilmelidir.
Şikâyet kayıtları DÖF ve iyileştirmeye nasıl dönüşür?
6’ncı maddenin dördüncü fıkrası, sağlık turizmi alanındaki bütün şikâyetlerin değerlendirilmesini, düzeltici önleyici faaliyet yapılmasını ve gerekli iyileştirmelerin yerine getirilmesini öngörür. Kurum için yararlı kayıt düzeni; şikâyetin konusu, değerlendirme sonucu, alınan karar, uygulanan faaliyet ve sonuç kontrolünü birbiriyle ilişkilendirir. Her şikâyet için aynı kapsamda faaliyet açılması gerektiği varsayılmadan, değerlendirme gerekçesi kayıt altına alınmalıdır.
Örneğin hizmet sürecindeki iletişim aksaklığı tekrar ediyorsa, yalnızca kişiye cevap verilmesiyle yetinmeyen bir süreç değerlendirmesi yapılabilir. Bilgilendirme adımı, dil desteği ve bölüm geçişleri incelenir; uygun iyileştirme seçilir. Faaliyetin tamamlandığına ilişkin kanıt ile sonrasında benzer aksaklığın görülüp görülmediği ayrı değerlendirilir. Bu örnek bir yöntem önerisidir; mevzuatta bu adla zorunlu tutulan özel bir form olarak sunulmamaktadır.
Fatura ve hastaya verilecek belgelerde izlenebilirlik
11’inci madde Bakanlıkça belirlenen sağlık turizmi fiyat tarifesine uyumu, 12’nci madde satış fişi veya fatura düzenlenmesini ve ekinde hizmetlerin ayrıntılı dökümüyle birim fiyatlarının gösterilmesini düzenler. İstenildiğinde ücretsiz verilecek belgeler arasında ilgili ilaç ve sarf malzemesi listeleri, tetkik sonuçları ve dışarıdan alınan ilaç veya malzeme reçeteleri bulunur; adli vakalara ilişkin asıllar için metindeki ayrım korunmalıdır.
Faturalama kontrolünde, kayıtlı hizmet ile hastaya sunulan dökümün uyumu incelenebilir. Talep edilen belgenin hazırlanması, teslimi ve olası düzeltmesi izlenirken gereksiz kişisel veri çoğaltılmamalıdır. Kurumsal kayıt şablonunda tam hasta dosyasını tekrar tutmak yerine, erişim yetkileri korunmuş ilgili kayda referans vermek daha uygun bir düzen olabilir.
Sertifikasyon kayıtları ile TÜSKA kanıt dosyası aynı mı?
Bakanlığın 27 Mart 2026 tarihli sertifikasyon yazısı, TÜSKA akreditasyon zorunluluğu olmayan diğer sağlık tesislerinin sertifikalandırılmasına ilişkin süreci açıklar. Yazıda sertifikasyon kayıtlarının EKİP içindeki sağlık turizmi birimi sekmesine işlenmesi belirtilir. Yazının atıf yaptığı kriter seti ve ekler, ilgili resmî süreçte ayrıca incelenmelidir; yalnızca üst yazıdan bütün kriterlerin içeriği çıkarılamaz.
TÜSKA akreditasyonuna tabi bir kuruluşta ise uygun standart seti ve değerlendirme programı resmî standartlar ve resmî rehberler üzerinden doğrulanmalıdır. Sağlık turizmi yönetmeliği bir yükümlülüğün hukuki dayanağını, akreditasyon çalışması ise ilgili standartlar açısından uygulama ve kanıt düzenini sağlar. Aynı kayıt iki süreçte işe yarayabilir; fakat bu, iki belgelendirme yolunun birbirinin yerine geçtiğini göstermez.
Kurum içinde kullanılabilecek örnek takip şablonu
Tek bir takip çizelgesinde şu alanlar bulunabilir: dayanak madde veya ölçüt, ilgili süreç, gerekli işlem, mevcut kaydın konumu, görevi üstlenen birim, hedef tarih, güncel durum, eksiklik açıklaması ve kapanış kanıtı. Resmî işlemler için başvuru veya bildirim referansı da eklenebilir. Bu alanlar öneridir; ayrıca kişisel sağlık verisi içermeyen bir kurum takip çizelgesi oluşturulabilir.
Örneğin personel bildirimi satırında işlem “güncel personel bilgisinin bildirilmesi”, kanıt “EKİP işlem kaydına kontrollü erişim”, durum ise “gönderildi, doğrulama bekliyor” olabilir. Akreditasyon satırında başvuru ve sonuç ayrı tutulur. Kapanış için yalnızca “tamamlandı” yazılması yerine hangi belge veya sistem kaydının incelendiği belirtilir. Bu yaklaşım, bir işin kimin takibinde olduğu ve neden açık kaldığı sorularına cevap verir.
Sık sorulan sorular
Yetki belgesi varsa akreditasyon veya sertifika takibi gerekir mi?
Evet. Yetki belgesi ile 6’ncı maddedeki akreditasyon veya sertifika yükümlülüğü ayrı başlıklardır. Kuruluş, kendisine uygulanacak belge yolunu ve sonuç durumunu ayrıca izlemelidir.
Her yükselen arama, yeni bir yönetmelik değişikliği anlamına gelir mi?
Hayır. Arama ilgisi, mevzuatın değiştiğine ilişkin kanıt değildir. Sağlık turizmi yönetmeliği hakkında rehber hazırlanırken güncel resmî metin esas alınır; değişiklik karşılaştırması ancak eski ve yeni hüküm doğrulanmışsa yapılır.
Örnek takip tablosunu doldurmak resmî başvuru için yeterli mi?
Hayır. Tablo kurum içi iş takibini destekler. Resmî başvuru evrakları, bildirimler, yerinde inceleme ve belgelendirme işlemleri kendi güncel kurallarına göre tamamlanmalıdır.
Hazırlığa hangi kayıttan başlanmalı?
Önce tesis türü, faaliyet kapsamı ve mevcut belge durumu netleştirilmelidir. Ardından başvuru, personel, hasta koordinasyonu, veri bildirimi, şikâyet ve faturalama süreçleri için mevcut kanıtlar eşleştirilir. Böylece eksik belgenin yanında eksik uygulama da görünür olur.