İçeriğe atla
Sağlıkta Kalite Demo isteyin
SAS Hastane Seti v4 · Sağlıklı Çalışma Yaşamı · SÇ.ÇG

Çalışan Sağlığı ve Güvenliği

Bu alt bölüm bir standart ve beş değerlendirme ölçütünden oluşuyor. Sayısı küçük, hazırlık yükü değil: ölçütlerin tamamı kurumdan kayıt geçmişi istiyor — komite tutanağı, bölüm bazlı risk analizi, koruyucu ekipman teslim kaydı, sağlık taraması, eğitim katılımı ve olay bildirimi. Hepsini denetimden bir ay önce üretmek mümkün değil.

Standart metinleri TÜSKA’nın yayımladığı resmî metindir; aşağıdaki yorum bize aittir.

Yorumumuz

Altı kalem, beşi kayıt geçmişi istiyor

Bu bölüm hangi riski kapatıyor

Hastanenin kalite setlerinin büyük kısmı hastaya gelen zararı önlemeye bakar. Bu alt bölüm tersini yapıyor: hastaneyi bir işyeri olarak ele alıyor ve zararın çalışana geldiği hâlleri kapatıyor. Riskin kendisi soyut değil, sayılabilir kalemlerden oluşuyor: kesici-delici alet yaralanması, kan ve vücut sıvısıyla temas, patoloji ve laboratuvar kimyasallarına maruziyet, görüntüleme bölümlerinde radyasyon, hasta transferinde omurga yüklenmesi, vardiya ve nöbet düzeninin getirdiği yorgunluk, hasta ve yakını kaynaklı şiddet.

Bu kalemlerin ortak özelliği şu: her biri bir bölümde yoğunlaşıyor. Ameliyathanenin riski ile tıbbi arşivin riski aynı değil. Ölçüt metninin risk analizini «bölüm ve hastane bazında» istemesinin sebebi budur ve denetimdeki ilk kırılma noktası da burası.

Denetimde en çok nerede takılıyor

1. Komite var, komitenin izi yok

Komite kurulma onayı dosyada duruyor, üye listesi hazır. Sorulan şey ise komitenin ne yaptığı: gündemli toplantı tutanağı, alınan karar, kararın kime verildiği ve o kararın kapandığına dair kayıt. Karar defterinin son satırı denetimden iki hafta önceyse komite kâğıt üzerinde çalışıyor demektir.

2. Risk analizi hastane geneli yapılmış

Tek bir tabloda «düşme», «enfeksiyon», «yangın» satırları ve hepsine aynı risk derecesi. Ölçüt bölüm bazını istiyor; dolayısıyla yoğun bakımın, psikiyatri kliniğinin ve acil servisin kendi risk tablosu olmalı. Bu üç bölüm ölçüt metninde ayrıca sayılıyor — rastgele seçilmemişler, çalışana yönelik riskin en yüksek olduğu yerler oldukları için oradalar.

3. Koruyucu ekipman «alındı» belgesi, «kullanılıyor» kaydı yok

Ölçüt ekipmanın temin edilmesini değil, kullanılmasının sağlanmasını istiyor. İki ayrı kayıt gerekiyor: hangi bölümde hangi ekipmanın zorunlu olduğunu gösteren bir eşleştirme listesi ve ekipmanın çalışana teslim edildiğini gösteren imzalı kayıt. Satın alma faturası ikisinin yerine geçmiyor.

4. Önlem almakla iyileştirme faaliyeti yürütmek karıştırılıyor

Riski azaltmak bir ölçüt, kalite iyileştirme faaliyeti planlamak ayrı bir ölçüt. Birincisi «kaygan zemine halı serdik»; ikincisi «düşme olaylarını üç ay ölçtük, sebebi zemin değil aydınlatmaydı, şu değişikliği yaptık, sonra tekrar ölçtük». İkinci ölçüt bir önce-sonra ölçümü olmadan karşılanmış sayılmaz.

5. Çalışma yaşamının geliştirilmesi ölçütü boş bırakılıyor

Dinlenme alanı, kreş, engelli ve hasta personele yönelik düzenleme, bireysel gelişim eğitimi, iş dışı etkinlik — bunlar «sosyal» göründüğü için hazırlık listesinin dışında kalıyor. Oysa bu da bir ölçüt ve kayıt istiyor. Kurumun yaptığı şeyin kaydı yoksa yapılmamış sayılıyor.

Kurumun elinde ne olmalı

  • Komitenin kuruluş onayı, üye listesi, görev tanımları ve tarihli toplantı tutanakları — gündem ve karar takibiyle birlikte.
  • Bölüm bazlı risk analizi tabloları: tehdit, risk derecesi, alınan tedbir, sorumlu, tarih ve revizyon tarihi.
  • Bölüm × kişisel koruyucu ekipman eşleştirme listesi ve ekipmanın imzalı teslim kayıtları.
  • Eğitim kayıtları: konu, eğitimci, tarih, süre ve imzalı katılım listesi. Koruyucu ekipman kullanımı eğitimi bunların içinde ayrı bir başlık.
  • Sağlık taraması ve bağışıklama kayıtları — hangi bölümün hangi periyotla tarandığı, risk analizine bağlanmış biçimde.
  • Kesici-delici yaralanma ve kan/vücut sıvısı teması bildirim formları, yapılan takip ve profilaksi kaydı. Ramak kala olaylar da buraya giriyor.
  • Çalışana yönelik şiddet olaylarının bildirimi, müdahale süresi ve olay sonrası destek kaydı.
  • Çalışma ortamı ölçüm kayıtları: patoloji laboratuvarında kimyasal ölçüm sonuçları, koruyucu cihazların bakım ve kontrol kayıtları.
  • Çalışanın tıbbi ve psikolojik danışmanlık hizmetine nasıl ulaştığını gösteren düzenleme ve bu hizmetin kullanıldığına dair kayıt.

Sık yapılan bir hata: mülga maddeye dayanmak

Kurumların elindeki eski doküman şablonları çalışan güvenliği kurulunu 4857 sayılı İş Kanunu’nun 80. maddesine dayandırıyor. O madde yürürlükte değil: 78, 79, 80, 81 ve 105. maddeler 20/6/2012 tarihli 6331 sayılı Kanunun 37. maddesiyle, 82. madde ise 15/5/2008 tarihli 5763 sayılı Kanunun 37. maddesiyle mülga edilmiş. Dokümanınızın üstbilgisindeki dayanak listesi hâlâ bu maddeleri sayıyorsa denetçinin okuduğu ilk satır yanlış. Aynı Kanunun 75. maddesi ise yürürlükte ve bu bölümün kayıtlarının fiilen durduğu yeri tarif ediyor: işveren çalıştırdığı her işçi için özlük dosyası düzenler, kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu belge ve kayıtları saklar ve istendiğinde yetkili mercilere gösterir.

4857 sayılı Kanun iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçiler için uygulanıyor; kamu hastanelerinde 657’ye tabi personel bu Kanunun kapsamında değil. Karma istihdamlı kurumlarda iki ayrı kayıt rejimi işliyor ve denetimde ikisinin de gösterilmesi gerekiyor.

Hazırlığa nereden başlanır

Bu bölümün altı kaleminden beşi kayıt geçmişi istiyor. Komite kurmak bir günlük iş, üç aylık tutanak biriktirmek üç ay. Sıralama bu yüzden tersten kurulur: önce kayıt üreten kalemler başlatılır (olay bildirimi, sağlık taraması takvimi, eğitim planı, ekipman teslim kaydı), doküman yazımı sonra yapılır. Doküman bir haftada yazılır; geçmiş geriye doğru yazılamaz.

Resmî metin

SÇ.ÇG — standart ve değerlendirme ölçütleri

Aşağıdaki metinler setin resmî metnidir ve set kaydımızdan okunur; bu sayfaya kopyalanmaz. Her ölçüt kendi çapasını alır, doğrudan bağlanabilir.

  1. SÇ.ÇG.01.00 (SÇ) Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden faktörler belirlenmeli, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı oluşturulması için gerekli önlemler alınmalıdır.

    Çalışanların hastanede güvenliklerini ve sağlıklarını tehdit eden unsurların ortadan kaldırılması ya da minimuma indirilmesi yoluyla sağlıklı çalışma yaşamının tesis edilmesidir

    • Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Komitesi Hastanede çalışan açısından var olan ya da oluşabilecek güvenlik tehditlerinin tespit edilebilmesi ve bu tehditlere yönelik gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacı ile bir komite oluşturulmalıdır. Komite yapılanması; hastanenin büyüklüğüne ve güvenlik tehditlerinin oluşturdukları risklere göre çalışmaların etkili, sürekli ve sistematik bir şekilde yürütülmesini ve koordinasyonunu sağlamaya yönelik olarak kurgulanmalıdır. Risk Analizleri » Öncelikle, bölüm ve hastane bazında çalışan güvenliği açısından güvenliği tehdit eden risk faktörleri ve bunların risk dereceleri belirlenerek durum tespiti yapılmalıdır. Riskler ortaya konulduktan sonra tespit edilen tehditlerin öncelik düzeylerine göre ortadan kaldırılması ya da minimuma indirilmesi için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. » Hastanelerde çalışan sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak asgari aşağıdaki konu başlıkları ele alınmalıdır: • Çalışan sağlığı ve güvenliği kapsamında yönetim politikalarının oluşturulması • Enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü • Sağlık taramalarına yönelik planlama ve uygulamaların yapılması • Kimyasal madde ve radyasyon güvenliği • Gıda güvenliği • Gürültü • Aydınlatma • Düşmelerin önlenmesi • Tesis kaynaklı risklerin yönetilmesi • Ergonomik faktörler • Çalışana yönelik şiddetin önlenmesi ve şiddet eylemine en kısa sürede müdahale edilmesi • Psikiyatri kliniği, yoğun bakım ünitesi, acil servis gibi özellikli bölümlerde çalışan personele yönelik risklerin yönetimi • Çalışanlar arası mobbingin önlenmesi • Çalışan güvenliğini tehdit eden atıkların yönetimi • Bağışıklama • Gereksiz iş yükünün azaltılması • Stres yönetimi » Hastanede, çalışanların tıbbi, psikolojik danışmanlık ve destek hizmetlerini sürekli alabileceği şekilde düzenleme yapılmalıdır. » Çalışanların mesleki kaza ve yaralanmalarının tedavisi ve çalışanların güvenliğini tehdit eden ramak kala yaşanan olaylar ve istenmeyen olayların bildirimlerinin yapılması sağlanmalıdır. Kişisel Koruyucu Ekipman » Hangi bölümlerde hangi kişisel koruyucu ekipmanın kullanılması gerektiği belirlenerek, ekipmanın kullanılmasını sağlamaya yönelik tedbirler alınmalıdır. » Çalışanları koruyacak niteliklere sahip kişisel koruyucu ekipmanın, belirlenen çalışma alanlarında yeterli sayıda bulundurulması ve çalışanlara bu ekipmanın kullanılmasına yönelik eğitimlerin verilmesi gereklidir. Kalite İyileştirme Çalışan sağlığı ve güvenliğinin sağlanması içinhastaneler; riskleri doğuran unsurların temelden ortadan kaldırılmasına ya da önlenmesine yönelik kalite iyileştirme faaliyetlerini planlamalı ve uygulamalıdır Çalışma Ortamının Geliştirilmesi » Çalışanların fiziksel ortamları, kullandıkları malzeme ve cihazlar, kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddeler ve çalışma yöntemleri gibi konularda iyileştirme planları, personelin beklentileri de dikkate alınarak tasarlanmalıdır. » Yapılan işler ile çalışanların fiziksel kapasiteleri ve yetkinlikleri arasında uyum sağlanması » Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacı ile çalışanların mesleki gelişimini veya motivasyonunu teşvike yönelik eğitimler ve faaliyetler, birimler ve bölümler arasında çalışanların haberleşme, iletişim ve işbirliğinin etkin olarak sağlanmasına yönelik çalışmalar planlanmalı ve uygulanmalıdır. » Hastane tarafından; Personelin yararlanabileceği dinlenme, okuma ve spor alanları, kreş ve çocuk kulübü, bireysel gelişim eğitimlerine yönelik faaliyetler yapılmalıdır. » Hastane çalışanları için düzenlenecek iş dışı etkinlikler gibi çalışma yaşamının iyileştirilmesine yönelik motivasyonunu arttırıcı yönelik faaliyetler yapılmalıdır. » Hastanede engelli ve hasta personele yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. » Çalışana sağlanan imkanların, kolay ulaşılabilir, pratik ve çalışan odaklı olmasına özen gösterilmelidir.
  2. SÇ.ÇG.01.01 Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden unsurların yönetimine yönelik bir komite oluşturulmalıdır.

    Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden unsurların yönetimine yönelik bir komite oluşturulmalıdır.

  3. SÇ.ÇG.01.02 Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden unsurlara yönelik risk analizleri yapılmalı ve güvenliği tehdit eden riskleri ortadan kaldırmaya ya da azaltmaya yönelik tedbirler alınmalıdır

    Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden unsurlara yönelik risk analizleri yapılmalı ve güvenliği tehdit eden riskleri ortadan kaldırmaya ya da azaltmaya yönelik tedbirler alınmalıdır

  4. SÇ.ÇG.01.03 Risklere yönelik belirlenen kişisel koruyucu ekipmanının çalışanlar tarafından kullanılması sağlanmalıdır.

    Risklere yönelik belirlenen kişisel koruyucu ekipmanının çalışanlar tarafından kullanılması sağlanmalıdır.

  5. SÇ.ÇG.01.04 Çalışanların güvenliğinin sürekliliğini sağlamaya yönelik kalite iyileştirme faaliyetleri planlanmalıdır.

    Çalışanların güvenliğinin sürekliliğini sağlamaya yönelik kalite iyileştirme faaliyetleri planlanmalıdır.

  6. SÇ.ÇG.01.05 Çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi için gerekli fiziki ve sosyal imkânlar sağlanmalı, çalışanın iş yaşamı ile ilgili bireysel ihtiyaçları karşılanmalıdır.

    Çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi için gerekli fiziki ve sosyal imkânlar sağlanmalı, çalışanın iş yaşamı ile ilgili bireysel ihtiyaçları karşılanmalıdır.

Resmî metnin hakları TÜSKA’ya aittir. Setin tam metnine ve künyesine SAS Hastane Seti v4 sayfasındaki resmî PDF bağlantısından ulaşabilirsiniz.

Mevzuat dayanağı

Bu kayıtların bir kısmı setten bağımsız olarak da zorunlu

Aşağıdaki başlıklar kendi sözcüklerimizle yazıldı; dayanaklar resmî künyeyle verildi ve madde numarası doğrulanabildiği ölçüde yazıldı. Bu liste bütün çalışan güvenliği mevzuatını değil, bu alt bölümün ölçütleriyle doğrudan kesişen maddeleri gösteriyor.

Koruyucu ekipman: temin etmek yetmiyor, kullandırmak gerekiyor

Tıbbi atık işinde görevli personel için ekipman tek tek sayılmış durumda: eldiven, koruyucu gözlük, maske, çizme ve turuncu renkli özel koruyucu kıyafet. Bu giysi ve ekipmanlar ayrı bir yerde muhafaza edilir; temini ve temizlenmesi atık üreticisine, yani hastaneye ait. Yönetmelik ayrıca ekipmanın yalnızca temin edilmesini değil kullanılmasının sağlanmasını da yükümlülük sayıyor — standardın ölçütüyle birebir aynı ayrım.

  • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 25.1.2017 / 29959 Madde 27 — personelin koruyucu ekipmanları
  • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 25.1.2017 / 29959 Madde 9/1-(i) — koruyucu giysi ve ekipmanın temini ve kullanılmasının sağlanması
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/5 — işin niteliğine uygun koruyucu giysi, forma veya önlük ile teçhizat

Sağlık taraması ve bağışıklama: periyodu veren yer mevzuat

Standart seti sağlık taraması istiyor ama sıklık vermiyor. Sıklığı veren iki yönetmelik var ve ikisi farklı periyot söylüyor: atık yönetiminde görevli personel en fazla altı ayda bir sağlık kontrolünden geçirilir ve bağışıklanır; laboratuvar çalışanlarının bulaşıcı hastalık tetkik ve muayenesi ise yılda en az bir defa yapılır. Diğer bölümlerin periyodu bu iki maddeden çıkmaz; kurumun kendi risk analizinden çıkar ve o analizde yazılı olmalıdır.

  • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 25.1.2017 / 29959 Madde 9/1-(ı) — bağışıklama ve en fazla altı ayda bir sağlık kontrolü
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 15/4-(h) — yılda en az bir defa bulaşıcı hastalık tetkik ve muayenesi
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/7 — aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı aşılama

Eğitim: vermek değil, kayıt altına almak zorunlu

Laboratuvar yönetmeliği eğitimi anlatırken cümleyi «eğitim verilir ve bu eğitim kayıt altına alınır» biçiminde kuruyor. Kayıt, eğitimin kendisi kadar yükümlülük. Atık tarafında ek bir şart daha var: personelin periyodik olarak eğitilmesinin yanında, ilgili alanda Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunan personel çalıştırılması isteniyor.

  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/6 — potansiyel tehlikeler ve güvenli teknikler eğitimi, kayıt zorunlu
  • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 25.1.2017 / 29959 Madde 9/1-(h) — periyodik eğitim ve MYK Mesleki Yeterlilik Belgeli personel

Çalışana yönelik şiddet

Ölçüt metni şiddetin önlenmesini ve en kısa sürede müdahale edilmesini istiyor. Bunun arkasında ceza hükmü var: sağlık personeline görevi sebebiyle işlenen kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında ceza yarı oranında artırılıyor ve hapis cezasının ertelenmesi hükümleri uygulanmıyor. Özel sağlık kuruluşu personeli bu suçlar bakımından kamu görevlisi sayılıyor; mağdur ya da tanık sağlık personelinin ifadesi işyerinde alınıyor. Olayın gerçekleştiği kurumda, fail ya da yakınına hizmeti başka bir personel verebiliyorsa hizmet onun tarafından veriliyor. Kurumun yazılı akışının bu son hükmü karşılaması gerekiyor.

  • Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (3359) Kanun · Resmî Gazete 15.5.1987 / 19461 Ek Madde 12

Çalışma ortamı: sayıyla kanıtlanan tek kalem

Bu bölümün büyük kısmı belgeyle kanıtlanıyor; ölçümle kanıtlanan tek somut kalem patoloji laboratuvarındaki kimyasal maruziyet. Yönetmelik ksilen ve formaldehit için geçerli kalibrasyon sertifikası olan ölçüm cihazıyla ölçüm yapılmasını ve sonuçların kayıt altına alınmasını istiyor. Aynı maddede göz yıkama ünitesi ve acil duş bulundurma, korunma amaçlı cihazların düzenli bakım ve kontrol kaydı, güvenlik rehberi oluşturma ve biyogüvenlik düzeyi şartları da yer alıyor.

  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/13 — ksilen ve formaldehit ölçümü, sonuçların kaydı
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/8 — el ve göz yıkama ünitesi, acil duş
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/12 — korunma amaçlı cihazların bakım ve kontrol kaydı
  • Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 4.6.2024 / 32566 Madde 20/1 — güvenlik rehberi

Enfeksiyon kontrol yapısı ayrı bir komite

Çalışan güvenliği komitesi ile enfeksiyon kontrol komitesi aynı yapı değil. İkincisi yataklı tedavi kurumları için ayrıca kuruluyor; ilçe hastaneleri ve gün hastanelerinde ise enfeksiyon kontrol sorumlusu belirleniyor. Ameliyathane tarafında somut bir periyot da var: en az ayda bir bakteriyolojik sterilizasyon denetimi. Bu denetimin kaydı çalışan güvenliği dosyasının değil, enfeksiyon kontrol dosyasının parçası; iki dosyanın karışması denetimde zaman kaybettiriyor.

  • Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 13.1.1983 / 17927 (mükerrer) Madde 30 — Enfeksiyon Kontrol Komitesi / kontrol sorumlusu
  • Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 13.1.1983 / 17927 (mükerrer) Madde 31 — ameliyathane önlemleri; en az ayda bir bakteriyolojik sterilizasyon denetimi

Kayıtların fiilen durduğu yer: özlük dosyası

Sağlık taraması, eğitim katılımı ve ekipman teslimi çalışana bağlı kayıtlar. İşveren çalıştırdığı her işçi için özlük dosyası düzenlemek, kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu belge ve kayıtları bu dosyada saklamak ve istendiğinde yetkili mercilere göstermekle yükümlü. Aynı madde işverene bir sınır da koyuyor: işçi hakkında edindiği bilgileri hukuka uygun kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamak zorunda. Sağlık tarama sonucu tam olarak bu tür bir bilgi.

  • İş Kanunu (4857) Kanun · Resmî Gazete 10.6.2003 / 25134 Madde 75 — işçi özlük dosyası

Çalışma yaşamının iyileştirilmesi: kreş ve analık hakları

Ölçüt kreş ve çocuk kulübünü, engelli ve hasta personele yönelik düzenlemeleri açıkça sayıyor. Kreş tarafında yataklı tedavi kurumları için işleyiş ayrı bir düzenlemeye bağlanmış durumda. Analık hâli izni, çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin ve süt izni ise İş Kanununda sayılarla yazılı; hamilelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin de aynı maddede. Bunlar setin istediği «bireysel ihtiyaçların karşılanması» kaleminin zaten zorunlu olan kısmı.

  • Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 13.1.1983 / 17927 (mükerrer) Madde 192 — kreş ve gündüz bakımevleri
  • İş Kanunu (4857) Kanun · Resmî Gazete 10.6.2003 / 25134 Madde 74 — analık hâlinde çalışma ve süt izni

Bu liste bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Künyesi boş bırakılan bir alan, o bilgiyi uydurmak yerine boş bırakmayı seçtiğimiz anlamına gelir. 4857 sayılı Kanunun iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin 78 ilâ 82 ve 105. maddeleri mülga olduğu için bu listede yer almıyor; yürürlükteki dayanağı kendi mevzuatından teyit ediniz.

Sık sorulanlar

Çalışan sağlığı ve güvenliği bölümü hakkında sık sorulanlar

Çalışan güvenliği komitesi ile enfeksiyon kontrol komitesi aynı yapı mı?
Değil. Enfeksiyon kontrol komitesi yataklı tedavi kurumları için ayrıca kuruluyor; ilçe ve gün hastanelerinde enfeksiyon kontrol sorumlusu belirleniyor. Çalışan güvenliği komitesinin yapılanması ise hastanenin büyüklüğüne ve risklerin derecesine göre kurgulanıyor. İki yapı birbirine veri verir — örneğin kesici-delici yaralanma kaydı ikisini de ilgilendirir — ama gündemleri ve tutanakları ayrı tutulmalı.
Risk analizini hastane geneli yapmak yeterli mi?
Yeterli değil. Ölçüt metni risk faktörlerinin ve risk derecelerinin bölüm ve hastane bazında belirlenmesini istiyor. Pratikte denetçinin ilk sorduğu şey de bu: yoğun bakımın, psikiyatri kliniğinin ve acil servisin kendi risk tablosu var mı. Bu üç bölüm ölçüt metninde adıyla sayılıyor.
Çalışanların sağlık taraması hangi sıklıkta yapılmalı?
Standart seti sıklık vermiyor. Sıklığı veren mevzuat: tıbbi atık yönetiminde görevli personel en fazla altı ayda bir sağlık kontrolünden geçirilir; laboratuvar çalışanlarının bulaşıcı hastalık tetkik ve muayenesi yılda en az bir defa yapılır. Diğer bölümler için sıklığı kurumun risk analizi belirler ve o analizde yazılı olması gerekir.
Koruyucu ekipman için satın alma faturası kanıt sayılır mı?
Sayılmaz. Ölçüt ekipmanın kullanılmasının sağlanmasını istiyor, temin edilmesini değil. İki kayıt gerekiyor: hangi bölümde hangi ekipmanın zorunlu olduğunu gösteren eşleştirme listesi ve ekipmanın çalışana teslim edildiğini gösteren imzalı kayıt. Buna ekipmanın kullanımına yönelik eğitim kaydı da ekleniyor.
Bu bölümün hazırlığına nereden başlamak gerekiyor?
Kayıt üreten kalemlerden. Komite kurmak, doküman ve talimat yazmak bir haftalık iş; olay bildirimi, sağlık taraması takvimi, eğitim planı ve ekipman teslim kaydı ise biriktirmek istediği için zamanla oluşuyor. Bu dördünü bugün başlatıp dokümanı sonra yazmak, tersini yapmaktan hem daha hızlı hem daha ucuz.

Bu bölümün kayıtlarını düzene sokalım

Komite tutanağı, bölüm bazlı risk analizi, ekipman teslimi, eğitim katılımı ve olay bildirimi — beşi de tarihli kayıt isteyen kalemler. Hangi kayıtların elinizde olduğunu birlikte çıkaralım.