Sağlıkta kalite standartları (SKS) ile sağlıkta akreditasyon standartları (SAS) iki ayrı düzendir: birini Sağlık Bakanlığı yürütür ve tüm kurumları bağlar, diğerini TÜSKA yürütür ve başvuruyla başlar. İkisinin nerede kesiştiğini, 2023 ve 2026 değişikliklerinin ne getirdiğini madde numaralarıyla anlatıyoruz.
Kısa cevap: SKS Sağlık Bakanlığı'nın düzenidir ve yönetmelikle tüm sağlık kurumlarını bağlar. SAS ise TÜSKA'nın akreditasyon programıdır ve kuruluşun başvurusuyla başlar. İkisi birbirinin yerini almaz; 2023'ten beri aralarında tek yönlü bir köprü var.
Kalite yöneticileriyle yaptığımız görüşmelerin neredeyse hepsinde aynı soru dönüyor: "Biz SKS'ye mi hazırlanıyoruz, SAS'a mı?" Soru haklı, çünkü iki düzenin adı birbirine çok benziyor, ikisi de "sağlıkta kalite" başlığı altında anlatılıyor ve ikisinin de sürüm numaralı setleri var. Ama farklı kurumlar yürütüyor, farklı sonuç doğuruyor ve hazırlık yükü de farklı.
Bu yazıda ikisini madde numaralarıyla ayırıyoruz. Sonunda da çoğu kurumda atlanan bir şeye geliyoruz: dokümanlarınızın bir kısmı aslında SAS ya da SKS istediği için değil, bağımsız bir yönetmelik zorunlu kıldığı için duruyor — ve o yönetmeliklerin saklama süreleri genellikle daha uzun.
En net ayrım tablo hâlinde görünüyor:
| SKS — Sağlıkta Kalite Standartları | SAS — Sağlıkta Akreditasyon Standartları |
|---|---|
| Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (Sağlıkta Kalite, Akreditasyon ve Çalışan Hakları Daire Başkanlığı) hazırlar ve yayımlar. | TÜSKA — Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü hazırlar ve yayımlar. |
| Yönetmelikle bağlayıcı yükümlülük. Kapsam, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon ile koruyucu sağlık hizmeti sunan kamu ve özel tüm sağlık kurum ve kuruluşlarıdır. | Süreç kuruluşun başvurusuyla başlar. Hazır olduğunu düşünen kuruluş istediği zaman başvurur. |
| Çıktısı 0–100 arası bir kalite puanıdır. | Çıktısı akreditasyon belgesidir; Platin, Altın, Gümüş ve Bronz olmak üzere dört kategoride verilir. |
| Değerlendirmeyi Bakanlıkça yetkilendirilen sertifikalı değerlendiriciler yapar. | Denetimi Sağlıkta Akreditasyon Denetçileri (SAD) yapar. |
| Puan, takip eden değerlendirme tarihine kadar geçerlidir. | Belge 3 yıl geçerlidir. |
Sürüm numaralarını karıştırmak çok kolay: Bakanlığın yayımladığı SKS-Hastane setinin sürümü 6.1, TÜSKA'nın SAS Hastane Setinin sürümü ise v4.0/2025. İkisi birbiriyle ilgisiz numaralardır.
SKS'nin dayanağı, 27 Haziran 2015 tarihli ve 29399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlıkta Kalitenin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik'tir. Yönetmelik bugüne kadar tek değişiklik geçirdi: 26 Mayıs 2023 tarihli ve 32202 sayılı Resmî Gazete.
Kurumların yükümlülüğü iki parçalıdır: öz değerlendirme yapmak ve sonuçları Bakanlığın elektronik sistemine kaydetmek. Öz değerlendirme verileri Sağlık Bakanlığı Kurumsal Kalite Sistemi (SBKKS) üzerinden toplanıyor; 2026 yılının birinci dönem girişleri 1–31 Temmuz 2026 arasında yapıldı.
Ölçme ve değerlendirme Genel Müdürlük eliyle yürütülür; Genel Müdürlük bu yetkiyi İl Sağlık Müdürlüğüne devredebilir. İki ayrıntı önemli:
Kalite puanı 95 ve üzeri olan kurumlar ilan edilir; bu kurumlar SKS logosunu kullanma hakkı ile plaket veya başarı belgesi alır.
Kalite yöneticileri için en çok işe yarayan kısım burası. 2023 değişikliği yönetmeliğin 5. maddesine iki yeni fıkra ekledi:
TÜSKA, TÜSEB (Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı) bünyesindeki enstitülerden biridir; TÜSEB'in ilgili olduğu bakanlık Sağlık Bakanlığı'dır. Kanuni dayanak 19 Kasım 2014 kabul tarihli 6569 sayılı Kanundur (Resmî Gazete 26 Kasım 2014, sayı 29187); sağlık kuruluşlarını akredite etme görevi bu Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alır. Enstitünün yapılanması ve faaliyetleri ise 31 Aralık 2016 tarihli ve 29935 (3. mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle düzenlenmiştir.
Ayrıntı: aynı mevzuat, sağlık hizmetlerinin akreditasyonunu Türk Akreditasyon Kurumu'nun (TÜRKAK) alanından açıkça çıkarır. Tıbbi laboratuvar akreditasyonu (TS EN ISO 15189) ise TÜSKA'nın karar yetkisi dışında tutulmuştur.
Bugün beş ayrı akreditasyon programı var: Hastane, ADSH, Laboratuvar, Hemodiyaliz ve Tıp Merkezleri. Başvuru, TÜSKAnet üzerinden yapılıyor ve standart setleri ücretsiz PDF olarak indirilebiliyor. Sürecin işleyişinden birkaç somut sayı:
TÜSKA'nın resmî listesinde bugün itibarıyla 35 akredite sağlık tesisi var; bunların 32'si SAS Hastane programında. Dört kategorinin en üstü olan Platin'de henüz hiçbir tesis bulunmuyor.
"Gönüllü" kelimesini dikkatli kullanmak gerekiyor: TÜSKA mevzuatında açık bir gönüllülük hükmü yok, başvuru kuruluşun talebine bağlı. Sağlık turizmi tarafında ise ayrı bir düzenleme var; bu alanda çalışan kurumların kendi yetki belgesi mevzuatını ayrıca kontrol etmesi gerekir.
Sık karşılaştığımız bir yanlış anlama: TÜSKA'nın yayımladığı SAS Hastane Seti v4.0/2025 bugün yürürlükte değil, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. O tarihe kadar denetimler v3 ile yapılıyor. SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti v2.0/2025 ise 1 Mart 2027'de yürürlüğe giriyor.
İki setin künyesini, yürürlük tarihlerini ve resmî PDF bağlantılarını ayrı sayfalarda topladık: SAS Hastane Seti v4 ve SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti v2. Yürürlükteki sürümler ve yayımlanmış diğer setler set dizininde.
Set yapısı dört kademeli: boyut → bölüm → standart → değerlendirme ölçütü. v3'ten v4'e geçişte ölçek belirgin biçimde büyüyor:
| SAS Hastane Seti v3 | SAS Hastane Seti v4.0/2025 |
|---|---|
| 7 boyut | 8 boyut |
| 32 bölüm | 31 bölüm |
| 58 standart | 87 standart |
| 244 değerlendirme ölçütü | 395 değerlendirme ölçütü |
Ölçüt sayısının 244'ten 395'e çıkması, hazırlık yükünün yarıdan fazla artması anlamına geliyor. v4'ün iki gerçek yeniliği var: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik boyutu ve Diyaliz Hizmetleri bölümü. Denetimde her ölçüt üç düzeyden biriyle değerlendiriliyor: Karşılanıyor (K), Kısmen Karşılanıyor (KK), Karşılanmıyor (KM).
İşin en az bilinen ama en çok işe yarayan kısmı bu. 2023 değişikliği, SKS yönetmeliğinin 6. maddesine onuncu fıkrayı ekledi: uluslararası akreditasyon belgesi alan kurumlar, belge geçerli olduğu sürece sağlıkta kalite değerlendirmelerinden muaf tutulur ve kalite puanı ile kurumsal hizmetler/hasta ve çalışan güvenliği puanı 100 kabul edilir.
Yani SAS, SKS'nin yerini almıyor — SKS düzeninin içinde bir muafiyet kapısı açıyor. Akreditasyon belgesi olan kurum, belge süresince ayrıca SKS değerlendirmesine girmiyor.
Yönetmelik metninde "TÜSKA" adı geçmez; madde "Bakanlık veya ilgili/bağlı kuruluşlarınca hazırlanarak uluslararası akreditasyonu gerçekleştirilen standartlar" ifadesini kullanıyor. Genel Müdürlüğün bu değişikliğe ilişkin duyurusunda ise TÜSKA adı açıkça anılıyor.
Bu, özel sektördeki kurumların kaçırmaması gereken bir değişiklik. 29 Ağustos 2026 tarihli ve 33355 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik iki şeyi birlikte yaptı:
Özetle denklem değişti: akreditasyon artık "yapmak zorundayım" değil, "yaparsam olağan denetimden belirli bir süre muaf olurum" sorusu. Kurum için bu, maliyet–fayda hesabını baştan kurmak gerektiği anlamına geliyor.
Şimdi en çok atlanan noktaya geliyoruz. Kalite yöneticilerinin önemli bir kısmı bazı kayıtları "SAS istiyor" ya da "SKS'de bu ölçüt var" diye tutuyor. Oysa aynı kayıt, bağımsız bir yönetmelikle de zorunlu — ve o yönetmeliklerin saklama süreleri genellikle daha uzun. Bu, bir denetimde "standart listesinde göremedim" savunmasının işe yaramadığı yerdir.
Birkaç somut örnek. Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 25 Haziran 2015, sayı 29397):
Tıbbi Cihaz Teknik Servis Hizmetleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 26 Mayıs 2023, sayı 32202) ise sağlık hizmet sunucusunun cihaz işlem kayıtlarını en az on yıl saklamasını istiyor (Madde 11/5). Teknik servisin kendi faaliyet kayıtları için de aynı süre geçerli (Madde 10/10).
Onam tarafında da benzer bir durum var: Hasta Hakları Yönetmeliği (Resmî Gazete 1 Ağustos 1998, sayı 23420) rıza formunun iki nüsha hazırlanmasını, birinin hasta dosyasına konulmasını öngörüyor (Madde 26).
Pratik sonuç: doküman listenizi yalnızca standart setine göre kurarsanız, saklama sürelerini olduğundan kısa belirleme riski var. Kalibrasyon raporunu beş yıl yerine üç yıl saklamak, standart setinde bir açık yaratmasa da yönetmelik ihlali olur.
Sırası karışınca en çok vakit kaybedilen yer burası. Önerdiğimiz sıra:
Bu yazıdaki bütün madde numaralarını ve künyeleri resmî kaynaklardan doğruladık. Mevzuat değişiyor: bir karara dayanak yapmadan önce Resmî Gazete, Sağlıkta Kalite Daire Başkanlığı ve TÜSKA sayfalarından güncel metni teyit etmenizi öneririz.
Sonraki yazıda tıbbi cihaz dokümantasyonunu tek tek ele alacağız: hangi kayıt hangi yönetmelikten doğuyor, hangi süreyle saklanıyor ve denetimde ne isteniyor.
Hasta güvenliği hedeflerini SAS HGH.1–HGH.8 ölçütleriyle değerlendirin: hastane ve ayaktan kuruluşlarda kimlik, iletişim, risk, kayıt ve izleme rehberi.
Hasta güvenliği kültürü anketinde kapsam, uygulama planı, gizlilik, sonuç analizi ve DİF takibi. Hastane ve ayaktan kuruluşlar için SAS bağlantısı.
Hastane ve ayaktan kuruluşlarda istenmeyen olay ve ramak kala bildirimi, gizlilik, kök neden analizi, DİF ve HBYS entegrasyonu için SAS rehberi.
Yazdıklarımızı ekranda göstermek daha kolay. Bir iş günü içinde dönüyoruz.