İçeriğe atla
Sağlıkta Kalite Demo isteyin
SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti v2 · Hasta Deneyimi · HD.HH

Temel Hasta Hakları

Bu alt bölümde bir standart ve on üç değerlendirme ölçütü var. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu bölümün hastanedekinden iki farkı oluyor: kusurun bedeli ruhsat tarafında görünüyor ve muhatap bir komite değil, mesul müdür. Üstelik mevzuat burada tıp merkezine özgü iki belge daha istiyor: muayenehaneden gelen hasta için üç imzalı rıza formu ve taburculukta hastaya verilen irtibat numarası. Aşağıda önce bölümün hangi riski kapattığını ve denetimde nerede takıldığını yazdık, sonra setin resmî metnini ve kayıtların mevzuat dayanağını listeledik.

Sete genel bakış →

Standart metinlerinin hakları TÜSKA’ya aittir.

Bölüm okuması

Yaptırım puanda değil, ruhsatta

Bu bölüm hangi riski kapatıyor

Setin birçok bölümünde kusurun sonucu kliniktir: sterilizasyon takibi aksarsa enfeksiyon, ilaç yönetimi aksarsa hatalı doz görünür. Temel Hasta Hakları ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bunlardan ayrılıyor, çünkü yaptırım başka bir yerden geliyor. Kötü muamele gibi bir hasta hakları ihlalinin yapıldığı tespit edilen özel sağlık kuruluşunda, ihlalin gerçekleştiği birimin faaliyeti uygun şartlar sağlanana kadar Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe durduruluyor. Faaliyeti geçici olarak durdurulan kuruluşta eksiklik altı ay içinde giderilmezse ruhsat askıya alınıyor ve altı ay ek süre veriliyor; o sürenin sonunda ruhsat iptal ediliyor. Yani buradaki boşluk bir puan kaybı olarak kalmıyor, kuruluşun çalışma hakkına kadar uzanan bir idari zincir başlatıyor.

İkinci fark muhatapta. Tıp merkezinde hasta hakları yapısı dağıtılmış bir komiteye değil, tek bir kişiye bağlanıyor: mesul müdür, kuruluşun faaliyeti ve denetimiyle ilgili her türlü işlemde Müdürlüğün ve Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır ve idari işlerden bizzat, tıbbi işlemlerden diğer tabiplerle birlikte sorumludur. Mesul müdürün görevleri sayılırken sağlıkta kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesi de açıkça yazılı. Bu, bölümün yönetsel yapı ölçütünü karşılamanın en kısa yolunu gösteriyor: yapıyı sıfırdan icat etmek yerine mesul müdürlük görev tanımına ve yazılı yetki devrine bağlamak.

Bu bağın kırılgan yanı da var. Mesul müdür ayrılırsa yerine en geç on beş iş günü içinde yenisi görevlendiriliyor; bir ay içinde atanmazsa kuruluşun faaliyeti askıya alınıyor. Hasta hakları yapısı yalnızca bir kişinin adına yazılmışsa, o koltuk boşaldığında yapı da boşa düşüyor. Çalışma saatleri dışında ve mazeret hâlinde yetki devrinin yazılı olması bu yüzden formalite değil, bölümün ölçülebilir tek dayanağı.

Denetimde en çok nerede takılıyor

Rıza formunun hiç olmaması nadir. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda takılma noktaları, hastanın kuruluşta geçirdiği sürenin kısalığından doğuyor: hasta birkaç saat içinde geliyor, işlem görüyor ve ayrılıyor. Kayıt bırakmak için zaman penceresi dar.

  • Muayenehaneden gelen hastanın rıza formu üç imzalı değil. Muayenehanesi bulunan tabibin, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak kaydıyla hastasını sözleşmeli bir tıp merkezinde tedavi etmesi mümkün. Bu yolda mevzuat ayrı bir rıza düzeni kuruyor: tedavi öncesi bilgilendirilmiş rıza formu hasta veya kanuni temsilcisi, muayenehane tabibi ve tıp merkezinde ilgili birim sorumlusu tarafından imzalanıyor. Üç imzadan biri eksik olan form bu şartı karşılamıyor. Bilgilendirmenin yeri de belirli: masrafların hastaya ait olacağı ile müdahalenin konusu ve sonuçları muayenehanede anlatılıyor ve hastanın bilgileri muayene bilgi yönetim sistemi üzerinden Bakanlıkça belirlenen formla tıp merkezine gönderiliyor. Denetimde sorulan şey genellikle formun varlığı değil, bu akışın kaydı.
  • Taburculukta irtibat numarası verildiğinin kaydı yok. Hastanede “yatarak tedavisi tamamlanan hastaya epikrizin bir nüshası verilir” kuralı işliyor. Tıp merkezinde yatış yok, gözlem var: cerrahi müdahale uygulanan hastanın gözlem süresi yirmi dört saat ve sağlık durumuna göre bu süre gözlem maksadıyla en fazla altı saat daha uzatılabiliyor. Buna karşılık mevzuat tıp merkezine kendi yükümlülüğünü koyuyor: taburcu edilen hastalara, müdahale sonrasında ortaya çıkması muhtemel sorunlar bakımından ilgili tabibine kolaylıkla ulaşabilecekleri irtibat numarası veriliyor. Bu bir hasta hakları kaydıdır ve çoğu kuruluşta sözlü yapılıp hiç kayda geçmiyor.
  • Hekim listesi dijital değil ya da onaysız. Hastanın, kendisine hizmet verecek personelin kimliği, görevi ve unvanı hakkında bilgi alma ile personeli seçme ve tabibi değiştirme hakkı var. Tıp merkezinde bunun fiziki karşılığı tanımlı: hasta kabul ve tedavi edilen uzmanlık dallarında görev yapan uzman tabiplerin isimleri ve çalışma saatleri bulunan, mesul müdür tarafından onaylanmış bir liste bekleme salonunda dijital olarak bulunuyor. Basılı pano bu şartı karşılamıyor; onaysız dijital ekran da karşılamıyor.
  • Geri bildirim karekodu eksik. Şikayet ölçütünün ayaktan kuruluştaki en somut parçası bu: hasta odalarında, polikliniklerde ve bekleme salonlarında, hastaların geri bildirimde bulunabileceği “Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi” ile entegre karekod bulunması zorunlu. Bekleme salonunda karekod varken poliklinik koridorunda olmaması, denetimde kolay görülen bir eksiklik.
  • Ücret bilgilendirmesi hasta hakkı sayılmıyor. Hastanın talebi hâlinde yapılacak işlemin bedeline ilişkin bilgiler sağlık hizmet sunucusunun ilgili birimleri tarafından veriliyor; personeli seçme, tabibi değiştirme ve konsültasyon isteme hakları kullanıldığında mevzuatla belirlenen ücret farkını hasta karşılıyor. Buna acil sağlık hizmetleri ile ilave ücret alınmayacak hizmetlerden ilave ücret alınamayacağı kuralı ekleniyor. Özel kuruluşta bu üçü aynı masada buluşuyor, ama hasta hakları dosyasında değil muhasebe dosyasında duruyor.
  • Yeni rapor talebinin yolu tanımsız. Hastanın kayıtlarındaki eksik, belirsiz ve hatalı bilgilerin düzeltilmesini isteme hakkı, raporlara itiraz ve yeni rapor düzenlenmesini isteme haklarını da kapsıyor. Ama özel sağlık kuruluşu her raporu düzenleyemiyor: istirahat ve iş göremezlik, ilaç ve tıbbi cihaz kullanımına yönelik raporlar ile sürücü raporları dışındaki durum bildirir raporları, Bakanlıkça izin verilen hâller dışında düzenlenemiyor. Yani bu hak tıp merkezinde bazen yerinde karşılanamıyor ve karşılığı yazılı bir yönlendirme akışı olmak zorunda. Düzenlenen raporların iki nüsha hazırlandığı ve bir nüshasının kuruluşta saklandığı da ayrıca aranıyor.
  • Elektronik imza paylaşılıyor. Hasta verileri elektronik ortamda kaydediliyor ve elektronik imzayla imzalanmış tıbbi kayıtlar resmî kayıt sayılıyor. Aynı mevzuat, elektronik imza ve kaşelerin ait olduğu personel dışında hiç kimse tarafından kullanılamayacağını da yazıyor. Yoğun poliklinikte imza paylaşımı pratikleşiyor; bu, mahremiyet ölçütünü tek hamlede çökerten bir alışkanlık. Adli vaka kayıtlarına yalnızca mesul müdür veya yetkilendirdiği kişiler erişebiliyor ve raporu tanzim eden tabibin onayından sonra raporun değiştirilememesi için tedbir alınması isteniyor.
  • Etik ikilem yanlış yerde aranıyor. Hastanede etik ikilem genellikle tedaviyi geri çekme kararıdır. Tıp merkezinde en sık karşılaşılan ikilem başka: vakanın bu kuruluşa ait olup olmadığı. Mevzuat bunu büyük ölçüde kurala bağlamış — cerrahi müdahale vakasının ve yöntemin seçiminde, bakım süresinin yirmi dört saatte tamamlanabilir olması ve müdahale sonrası çıkabilecek sorunun yataklı bir kuruluşta ikinci bir müdahale gerektirmeyecek nitelikte olması zorunlu; 1 Temmuz 2025’ten itibaren ASA skoru elektronik sistem üzerinden bildirilmeyen ameliyatlar yapılamıyor ve ASA skoru üç ve üzerinde olan hastaların ameliyatı gerçekleştirilemiyor. Komplikasyon ya da uzayan yatış ihtiyacında hasta, önceden sözleşmeyle belirlenmiş bir hastaneye transfer ediliyor. Etik ikilem prosedürünüz bu sınırları ve transfer sözleşmesini içermiyorsa, bölümün en kolay doldurulabilir ölçütü boş kalıyor.
  • Bilgilendirme koridorda yapılıyor. Bilgilendirmenin uygun ortamda ve hastanın mahremiyeti korunarak yapılması, acil durumlar dışında hastaya makul süre tanınması gerekiyor. Tıp merkezinde en az iki tabibe bir poliklinik muayene odası ayrılabildiği için odalar sırayla kullanılıyor ve bilgilendirme kolayca bekleme alanına taşıyor. Mahremiyet burada randevu düzeninin bir parçası.
  • Red beyanı ve imtina tutanağı yok. Tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların anlatıldığını gösteren yazılı belge alınması gerekiyor; acil durumda müdahale kabul edilmezse beyan imzalı alınıyor, hasta imzadan imtina ederse durum tutanağa geçiyor. Rıza formu olan kuruluşlarda bu iki form genellikle yok.

Denetimden önce elde ne olmalı

  • Belge: hasta hakları yapısını mesul müdürlük görev tanımına bağlayan yazı ve çalışma saatleri dışı için yazılı yetki devri; bilgilendirme ve rıza prosedürü; muayenehane hastaları için üç imzalı bilgilendirilmiş rıza formu; red beyanı ve imzadan imtina tutanağı formları; kayıt inceleme, suret verme ve düzeltme talebi prosedürü ile düzenlenemeyen rapor türleri için yönlendirme akışı; mahremiyet talimatı; görsel içerik onam formu; etik ikilem ve vaka kabul sınırları ile transfer sözleşmesi; istenmeyen olay sonrası hasta bilgilendirme akışı.
  • Kayıt: imzalı rıza formlarının nüsha dağıtım kaydı; taburculukta verilen irtibat numarasının kaydı; gözlem süresince takip bulguları ve yapılan müdahalelerin hasta dosyasındaki kayıtları; transfer kararı ve hastaneye devir kayıtları; başvuru–çözüm kütüğü; hasta hakları kuruluna bildirilen kuruluş temsilcisinin görevlendirme yazısı; suret ve düzeltme taleplerinin karşılanma kayıtları; mesul müdür onaylı hekim listesinin sürüm geçmişi; personel eğitim kayıtları.
  • Ölçüm: başvurudan çözüme geçen süre; rıza formu eksiksizlik denetimi için dönemsel örneklem; gözlem süresinin yirmi dört saat ve uzatma sınırı içinde kalma oranı; irtibat numarası verilen hasta oranı; suret taleplerinin karşılanma süresi; geri çekilen görsel izinlerinin işleme alınma süresi.
  • Tatbikat: burada tatbikat bir alarm provası değil, vaka provası. İki senaryo denetimde en çok işe yarıyor: taburculuk sonrası ortaya çıkan bir istenmeyen olayda hastanın bilgilendirilmesi ve gözlem sırasında komplikasyon gelişen hastanın sözleşmeli hastaneye devri. İkisi de kuruluşun kapısından çıkmış bir hastayı ilgilendiriyor; bu yüzden telefonla yürüyor ve kaydı kendiliğinden oluşmuyor. Bir kez gerçekten uygulanıp kayda geçmiş senaryo, yazılı talimattan daha ağır bir kanıt oluşturuyor.

Sırayı nereden kurmak daha hızlı

Prosedürle başlamak bu bölümde en yavaş yol. Daha hızlı sıra şu: önce bekleme salonundaki dijital hekim listesi ile geri bildirim karekodlarını yerine koymak — ikisi de bir günlük iş ve denetimde gözle görülüyor. Sonra mevcut rıza formlarından bir örneklem alıp bilgilendirmenin sekiz başlığına karşı tek tek işaretlemek ve muayenehane hastaları için üç imzalı formu ayrı bir evrak olarak açmak. En sona prosedür kalıyor; çünkü prosedür önce yazıldığında formlar eski hâliyle kalıyor ve denetimde bakılan şey prosedür değil, hastanın imzaladığı kâğıt oluyor.

İkinci hızlı kazanç şikayet tarafında: başvuru tarihini ve çözüm tarihini kaydeden tek bir kütük, bölümün en zor ölçülen ölçütünü ölçülebilir hâle getiriyor. Kurum içinde yerinde çözülemeyen başvurular il sağlık müdürlüğündeki hasta hakları kuruluna gidiyor ve özel sağlık kuruluşlarında kurula, kuruluşun üst yöneticisi tarafından belirlenen bir temsilci katılıyor — yani bu temsilcinin belirlenmiş olması da kuruluşun işi.

Standart metinleri ve değerlendirme ölçütleri TÜSKA’nın yayımladığı resmî metindir. Bu sayfadaki risk okuması, takılma noktaları ve sıralama önerisi bize aittir; resmî metnin parçası değildir. Mevzuat atıfları için aşağıdaki bölüme bakın.

Resmî metin

HD.HH — Temel Hasta Hakları standartları ve değerlendirme ölçütleri

Aşağıdaki standart ve ölçüt metinleri TÜSKA’nın yayımladığı resmî metindir; bizim yorumumuz değildir. Her satırın kendi çapası var, yani tek bir ölçüte doğrudan bağlantı verebilirsiniz.

  1. HD.HH.01.00 Sağlık kuruluşunda sunulan hizmetler hastanın ve hasta yakınlarının haklarını gözetecek şekilde düzenlenmelidir.

    Sağlık kuruluşunun sunduğu hizmetlerde, hastanın ve hasta yakınlarının haklarının güvence altına alınması, hizmetlerin ve süreçlerin bu amaca yönelik olarak düzenlenmesidir.

    • Yönetsel Yapı Hasta ve hasta yakınlarının haklarının korunması, uygulanması ve iyileştirilmesine yönelik yönetsel bir yapı oluşturulmalıdır. Hizmetler ve Hasta Hakları Hakkında Bilgilendirme » Sağlık kuruluşu sunduğu tüm hizmetler ile bu hizmetlere erişim ve bu hizmetlerin kalitesi hakkındaki bilgileri deklare etmelidir » Hasta ve/veya hasta yakını, hastaya sunulabilecek teşhis, tedavi, bakım hizmetleri, hasta sorumlulukları ile diğer hizmetler hususunda bilgilendirilmelidir. » Hasta ve/veya hasta yakını hasta hakları konusunda bilgilendirilmelidir. Bu bilgilendirme aşağıdaki konuları kapsamalıdır: • Mahremiyet • İtibar ve saygı görme • Hasta ait bilgilerin gizliliği • Hasta güvenliği ve emniyeti • Verilecek sağlık hizmetleri hakkında bilgilendirme ve hasta rızasının alınması • Tedaviyi reddetme hakkı » Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen istenmeyen olayların meydana gelmesi durumunda hasta veya hasta yakınının bilgilendirilmesine yönelik süreçler tanımlanmalıdır. Etik İkilemlerin Çözülmesi Hekim tarafından kararı verilen tedavi etmeme, tedaviyi geri çekme veya devam ettirmeme gibi bakıma ilişkin etik ikilemlerin varlığı durumunda sürecin nasıl yönetilmesi gerektiği önceden tanımlanmalıdır. » Etik ikilemlerin çözülmesi amacıyla hasta ve hekiminde dahil olduğu bir etik komite oluşturulmalıdır. » Bu gibi etik ikilemlerin söz konusu olduğu durumlarda, etik komite toplanmalı, hasta güvenliğini önceleyerek en kısa zamanda çözüme gidilmelidir. » Hekim izni olmadan sağlık kuruluşundan ayrılan veya tedaviyi kabul etmeyen hastalar olması halinde yapılması gereken işlemler de belirlenmiş olmalıdır. Hastanın Seçimleri ve Tercihleri » Sağlık hizmeti sürecinde hastanın hekim ve sağlık personeli seçimleri ve tercihleri dikkate alınmalıdır. » Hasta tıbbi tedavi süresince bakım hakkında bilgilendirilmeli, tercihleri ve talepleri dikkate alınmalı, bakım sürecine katılması sağlanmalıdır. » Hastanın tıbbi tedaviyi reddetme veya tedavi gördüğü sürede tedaviye yönelik işlemleri reddetmesi durumunda varsa alternatif tedaviler hakkında bilgilendirilmeli, tercihleri değerlendirilmelidir. Tedaviyi reddetmekten doğacak riskler hakkında bilgilendirilmeli ve onamı alınmalıdır. Hasta Rızası » Hastaya uygulanacak her türlü tıbbi işlem öncesinde, hasta bilgilendirilmelidir. » Riskli işlemler öncesinde hasta işlemi yapacak kişi tarafından işlem hakkında bilgilendirilmeli ve yazılı olarak onayı alınmalıdır. Bu yazılı onay asgari aşağıdaki bilgileri içermelidir: • İşlemi yapacak kişi • İşlemden beklenen faydalar • İşlemin uygulanmaması durumunda karşılaşılabilecek sonuçlar • Varsa işlemin alternatifleri • İşlemin riskleri, komplikasyonları • İşlemin tahmini süresi •Hastanın adı, soyadı ve imzası (Bilinci açık olmayan hastalar, çocuk hastalar gibi tanı ve tedaviye yönelik karar verme yetkinliğine sahip olmayan hastalar ile acil durumlara yönelik düzenleme kurum tarafından tanımlanmalıdır. • İşlemi uygulayacak kişinin adı, soyadı, ünvanı ve imzası • Onayın alındığı tarih ve saat bilgileri Tıbbi Dokümanlara Ulaşabilme Hastanın; yapılan işlemler, tahliller ya da kendisine ait özel bilgilerini içeren tüm dokümanlara, hem hizmet alırken, hem de hizmet aldıktan sonra ulaşabilmesi ve dokümanın bir kopyasını alabilmesi sağlanmalıdır. Söz konusu dokümanların hasta harici kişilerle paylaşılmasına ilişkin politika belirlenmelidir. Manevi/Kültürel İhtiyaçlar Hastaların, kültürel ve manevi değerleri doğrultusunda hizmet almaları sağlanmalıdır. Çalışanların, konuyla ilgili uygulamalar hakkında bilgilendirilmesi ve farkındalığının artırılması sağlanmalıdır. Şikayetler » Hastalar ve hasta yakınları, şikayet görüş öneri vb. talepleri için nereye, nasıl başvuracakları ve başvuru ile ilgili tüm süreçler hakkında bilgilendirilmeli ve yönlendirilmelidir. » Sağlık kuruluşları bu bilgilendirme süreçlerini kamuya açık bir şekilde bilgilendirme ekranları, panolar, web sitesi, vb. aracılığıyla gerçekleştirmelidir. » Hasta ve hasta yakını şikayetlerinin zamanında ve adil şekilde alınması, incelenmesi ve çözülmesi sağlanmalıdır. » Alınan başvurular mevzuat doğrultusunda mümkün ise aynı gün, inceleme gerektiren durumlarda ise en geç 15 gün içerisinde çözümlenmeli ve başvuru sahibine bilgi verilmelidir. » Şikayetlerin değerlendirilmesine yönelik bir değerlendirme komisyonu kurulmalıdır.

    Değerlendirme » Hasta Odaklılık » Hakkaniyet » Uygunluk » Zamanlılık » Süreklilik

  2. HD.HH.01.01 Hasta ve hasta yakınlarının haklarının korunması, uygulanması ve iyileştirilmesine yönelik yönetsel bir yapı oluşturulmalıdır

    Hasta ve hasta yakınlarının haklarının korunması, uygulanması ve iyileştirilmesine yönelik yönetsel bir yapı oluşturulmalıdır

  3. HD.HH.01.02 Hastane sunduğu tüm hizmetler ile bu hizmetlere erişim ve bu hizmetlerin kalitesi hakkındaki bilgileri deklare etmelidir

    Hastane sunduğu tüm hizmetler ile bu hizmetlere erişim ve bu hizmetlerin kalitesi hakkındaki bilgileri deklare etmelidir

  4. HD.HH.01.03 Hasta ve/veya hasta yakını, hastaya sunulabilecek teşhis, tedavi, bakım hizmetleri, hasta hakları ve hasta sorumlulukları ile diğer hizmetler hususunda bilgilendirilmelidir.

    Hasta ve/veya hasta yakını, hastaya sunulabilecek teşhis, tedavi, bakım hizmetleri, hasta hakları ve hasta sorumlulukları ile diğer hizmetler hususunda bilgilendirilmelidir.

  5. HD.HH.01.04 Sağlık hizmeti süreçlerinde, hastanın seçimleri ve tercihlerinin dikkate alınması sağlanmalıdır.

    Sağlık hizmeti süreçlerinde, hastanın seçimleri ve tercihlerinin dikkate alınması sağlanmalıdır.

  6. HD.HH.01.05 Hizmet alınan tüm süreçlerde; hastanın saygı görmesi ve özenle hizmet almasına yönelik faaliyetler planlanmalıdır.

    Hizmet alınan tüm süreçlerde; hastanın saygı görmesi ve özenle hizmet almasına yönelik faaliyetler planlanmalıdır.

  7. HD.HH.01.06 Hastaya uygulanacak tıbbi işlemler öncesinde hasta bilgilendirilmeli ve riskli işlemlerde hastanın rızası alınarak dokümante edilmelidir

    Hastaya uygulanacak tıbbi işlemler öncesinde hasta bilgilendirilmeli ve riskli işlemlerde hastanın rızası alınarak dokümante edilmelidir

  8. HD.HH.01.07 Hasta, kendisi ile ilgili tıbbi dokümanları inceleyebilmeli, istediğinde dokümanların bir kopyasını alabilmelidir.

    Hasta, kendisi ile ilgili tıbbi dokümanları inceleyebilmeli, istediğinde dokümanların bir kopyasını alabilmelidir.

  9. HD.HH.01.08 Hastanın manevi ve kültürel ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

    Hastanın manevi ve kültürel ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

  10. HD.HH.01.09 Hastanın mahremiyetini sağlamaya yönelik her türlü tedbir alınmalıdır.

    Hastanın mahremiyetini sağlamaya yönelik her türlü tedbir alınmalıdır.

  11. HD.HH.01.10 Hasta ve hasta yakınlarının şikayetlerinin alınması, incelenmesi ve çözülmesine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

    Hasta ve hasta yakınlarının şikayetlerinin alınması, incelenmesi ve çözülmesine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

  12. HD.HH.01.11 Araştırma ve deneysel çalışmalara katılım veya herhangi bir sebeple hastaya ait veri, bilgi ve materyallerin kullanımı durumunda hasta rızası alınmalıdır.

    Araştırma ve deneysel çalışmalara katılım veya herhangi bir sebeple hastaya ait veri, bilgi ve materyallerin kullanımı durumunda hasta rızası alınmalıdır.

  13. HD.HH.01.12 İşlemi kabul etmeme, işlemi geri çekme veya devam ettirmeme gibi sürece ilişkin etik ikilemler zamanında ele alınmalı ve çözülmelidir.

    İşlemi kabul etmeme, işlemi geri çekme veya devam ettirmeme gibi sürece ilişkin etik ikilemler zamanında ele alınmalı ve çözülmelidir.

  14. HD.HH.01.13 Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen istenmeyen olayların meydana gelmesi durumunda hasta veya hasta yakınının bilgilendirilmesine yönelik süreçler tanımlanmalıdır.

    Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen istenmeyen olayların meydana gelmesi durumunda hasta veya hasta yakınının bilgilendirilmesine yönelik süreçler tanımlanmalıdır.

Metinler uygulamanın da kullandığı tek kaynaktan okunuyor; bu sayfaya kopyalanmıyor. Kaynak güncellendiğinde burası da güncellenir. Resmî PDF’e set sayfasındaki künye bölümünden ulaşabilirsiniz.

Mevzuat dayanağı

Ayaktan kuruluşu bağlayan hükümler hastanedekinden farklı

Bu alt bölümün dayanakları iki katmanlı: hasta haklarının genel çerçevesi bütün sağlık kuruluşlarını bağlıyor, ama ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunun kendi yönetmeliği buna tıp merkezine özgü belgeler ekliyor. Aşağıdaki konu başlıkları bizim sözcüklerimizdir; dayanaklar resmî künye ve madde numarasıyla yazıldı ki doğrulayabilin.

Yönetsel yapı: muhatap mesul müdür

Bölümün ilk ölçütü hasta haklarının korunması, uygulanması ve iyileştirilmesine yönelik bir yönetsel yapı istiyor. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu yapının hukuki adresi tanımlı: muayenehane hariç kuruluşta genel çalışma saatleri içinde bir mesul müdür bulunuyor ve mesul müdür, kuruluşun faaliyeti ve denetimiyle ilgili her türlü işlemde Müdürlüğün ve Bakanlığın birinci derecede muhatabı; idari işlerden bizzat, tıbbi işlemlerden diğer tabiplerle birlikte sorumlu. Görevleri arasında sağlıkta kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesi ile mevzuata uyulmasını sağlamak ve bunun için gerekli iç denetimleri yürütmek açıkça sayılı. Süreklilik şartları da sayısal: çalışma saatleri dışında ve mazeret hâllerinde yazılı yetki devri zorunlu, mesul müdürlük boşalırsa en geç on beş iş günü içinde yenisi görevlendiriliyor, bir ay içinde atanmazsa kuruluşun faaliyeti askıya alınıyor. Genel hasta hakları çerçevesi ise kuruluş türüne göre daralmıyor: yönetmelik sağlık hizmeti verilen resmî ve özel bütün kurum ve kuruluşları kapsıyor.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 14/1 ve 14/2 — mesul müdür ve yazılı yetki devri
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 14/5-b ve 14/5-ğ — kalite standartları ve iç denetim görevi
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 14/6 — birinci derecede muhatap ve sorumluluk
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 14/7 ve 14/10 — on beş iş günü, bir ay sonunda askı
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 2 — kapsam: resmî ve özel bütün kurum ve kuruluşlar

Bilgilendirme ve rıza: formun içeriği serbest değil

Rıza formunun içeriği kuruma bırakılmamış. Yönetmelik formu bilgilendirme maddesine bağlıyor ve o madde sekiz başlık sayıyor: hastalığın muhtemel sebepleri ve seyri; müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi; diğer tanı ve tedavi seçenekleri ile bunların fayda ve riskleri; muhtemel komplikasyonlar; reddetme durumunda ortaya çıkabilecek fayda ve riskler; kullanılacak ilaçların önemli özellikleri; sağlık için kritik yaşam tarzı önerileri; aynı konuda tıbbi yardıma nasıl ulaşılacağı. Form iki nüsha imza altına alınıyor, biri dosyaya konuyor, biri hastaya veriliyor; bilgilendirmeyi yapan ve müdahaleyi gerçekleştirecek sağlık meslek mensubu da imzalıyor ve verilen bilginin doğruluğundan o kişi sorumlu. Bilgilendirme sözlü yapılıyor, hastanın anlayabileceği biçimde, uygun ortamda ve mahremiyeti korunarak, acil durumlar dışında makul süre tanınarak. Kanun tarafında her ameliye için muvafakat şart; büyük cerrahi girişimlerde muvafakatin yazılı olması gerekiyor ve 2025 değişikliğiyle elektronik ortamda alınması da mümkün hâle geldi. Rıza formlarının saklama süresi için mevzuatta sayı verilmemiş; metin arşiv mevzuatına atıf yapmakla yetiniyor, bu yüzden burada bir süre yazmadık.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 15 — bilgilendirmenin sekiz başlığı
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 18 — bilgi vermenin usulü, makul süre, mahremiyet
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 24 — hastanın rızası ve izin
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 26 — rıza formu, iki nüsha ve imzalar
  • Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (1219) Kanun · Resmî Gazete 14.4.1928 / 863 Madde 70 — muvafakat; büyük ameliyede yazılı, elektronik ortam da mümkün

Muayenehaneden gelen hasta: üç imzalı rıza ve ücret bilgilendirmesi

Tıp merkezine özgü rıza düzeni. Muayenehanesi bulunan tabipler, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmemek kaydıyla, muayenehanesine başvuran hastasının tedavisini sözleşme yapmak suretiyle ilgili branşta kadrosu bulunan bir tıp merkezinde yapabiliyor. Bu kapsamdaki hastalar, tedavi masraflarının kendileri tarafından karşılanacağı ile müdahalenin konusu ve sonuçları hakkında muayenehanede bilgilendiriliyor ve bilgileri muayene bilgi yönetim sistemi üzerinden Bakanlıkça belirlenen formla tıp merkezine gönderiliyor. Tedavi öncesinde bilgilendirilmiş rıza formu üç imza taşıyor: hasta veya kanuni temsilcisi, muayenehane tabibi ve tıp merkezinde ilgili birim sorumlusu. Teşhis ve tedavi hizmetlerinden muayenehane tabibi ile tıp merkezi müştereken sorumlu ve sunulan tüm hizmet ile kullanılan ilaç ve malzemeleri gösteren ayrıntılı fatura düzenleniyor. DİKKAT: bu maddenin bazı fıkraları Danıştay Onuncu Dairesinin kararlarıyla yürütmesi durdurulmuş hükümler içeriyor; durdurulanlar kapalı alan ve kadro sınırlamalarına ilişkindir, rıza formu ve bilgilendirme fıkrası bu işaretleri taşımıyor. Yine de bir karara dayanak yapmadan önce güncel metni teyit etmenizi öneririz.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 16/6 — muayenehanede bilgilendirme ve üç imzalı rıza formu
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 16/7 — müşterek sorumluluk
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 16/9 — ayrıntılı fatura
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 18 son fıkra — işlem bedeline ilişkin bilgi
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 9 — personeli tanıma, seçme, değiştirme ve ücret farkı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 28/u — ilave ücret alınmayacak hizmetler

Gözlem, taburculuk ve transfer: bilgilendirmenin ayaktan karşılığı

Hastanede taburculuk bilgilendirmesinin somut kanıtı epikriz teslimidir: yatarak tedavisi tamamlanan hastaya taburcu sonrası tedavi planı sözel anlatılıyor ve epikrizin bir nüshası hastaya veriliyor. Tıp merkezinde yatarak tedavi yok; cerrahi müdahale uygulanan hastanın gözlem altında bulundurulma süresi yirmi dört saat ve sağlık durumuna göre bu süre gözlem maksadıyla en fazla altı saat daha uzatılabiliyor. Gözlem altındaki hastaların takip bulguları ile yapılan her türlü müdahale ve tıbbi bakım, hasta dosyasına ilgili tabip tarafından kaydediliyor. Taburculukta ise mevzuat kendi kanıtını istiyor: taburcu edilen hastalara, müdahale sonrasında ortaya çıkması muhtemel sorunlar bakımından ilgili tabibine kolaylıkla ulaşabilecekleri irtibat numarası veriliyor. Vaka seçimi de kurala bağlı: bakım süresinin yirmi dört saatte tamamlanabilir olması ve müdahale sonrası çıkabilecek sorunun yataklı bir kuruluşta ikinci bir müdahale gerektirmeyecek nitelikte olması zorunlu. Komplikasyon, yoğun bakım ihtiyacı ya da izin verilen takip süresinden fazla yatış gerektiren hâllerde hasta, önceden sözleşmeyle belirlenmiş ve koordineli çalışılan bir hastaneye transfer ediliyor.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 24 son fıkra — taburcu sonrası plan ve epikriz nüshası
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 19/1 — vaka ve yöntem seçiminin sınırları
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 19/2 — gözlem süresi ve dosyaya kayıt
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 19/3 — taburculukta irtibat numarası
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 19/4 — sözleşmeli hastaneye transfer
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 19/8 ve 19/9 — ASA skoru bildirimi ve ASA üç ve üzeri yasağı (1/7/2025)

Tedaviyi reddetme, durdurma ve imzadan imtina

Reddetme hakkı kanunen zorunlu hâller dışında var ve doğacak olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait. Kurumun elinde kalması gereken şey ise tanımlı: tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya, kanuni temsilcisine ya da yakınlarına anlatıldığını gösteren yazılı belge. Acil durumda müdahale kabul edilmezse beyan imzalı alınıyor; hasta imzadan imtina ederse durum tutanak altına alınıyor. Bir ayrıntı daha: reddetme hakkının kullanılması, hastanın aynı kuruluşa tekrar başvurduğunda aleyhine kullanılamıyor. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu belgelerin önemi artıyor, çünkü hasta işlemi reddedip aynı gün ayrılabiliyor ve geriye yalnızca kayıt kalıyor.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 25 — tedaviyi reddetme ve durdurma, yazılı belge
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 26 — acil durumda red beyanı ve imtina tutanağı

Mahremiyet, kayıt güvenliği ve elektronik imza

Mahremiyet tarafında yönetmelik altı kalemi tek tek sayıyor: tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içinde yürütülmesi, muayene ve tedavinin makul bir gizlilik ortamında yapılması, tıbben sakınca yoksa bir yakınının bulunmasına izin verilmesi, tedaviyle doğrudan ilgili olmayanların müdahale sırasında bulunmaması, hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe şahsi ve ailevi hayata müdahale edilmemesi, sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulması. Eğitim verilen kuruluşlarda, tedaviyle doğrudan ilgili olmayanların müdahale sırasında bulunması gerekiyorsa hastadan ayrıca rıza alınıyor. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunun kendi yönetmeliği bu ilkeyi doğrudan yasak olarak da yazıyor: kuruluşta hasta mahremiyeti ile hasta bilgilerinin gizliliği ilkeleri ihlal edilemez. Kayıt tarafı tamamen elektronik kurulmuş: hastalara ait veriler elektronik ortamda kaydediliyor ve Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sisteminin kullanılması zorunlu; elektronik imza mevzuatına uygun imzalanmış tıbbi kayıtlar resmî kayıt sayılıyor; güvenli bir dijital hasta kayıt arşivi ya da fiziki bir tıbbi arşiv kurulması zorunlu ve arşivin kuruluş bünyesinde olması şart değil. Dosyada bulundurulması zorunlu formlar ve evrak ayrıca saklanıyor — yani elektronik kayıt, imzalı rıza formunun saklanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. İdari ve teknik tedbirlerin alınmasından ve periyodik olarak denetlenmesinden mesul müdür sorumlu. Adli vaka kayıtlarına mesul müdür veya yetkilendirdiği kişiler erişebiliyor ve raporu tanzim eden tabibin onayından sonra raporda değişiklik yapılamaması için tedbir alınıyor. Elektronik imza ve kaşeler ait olduğu personel dışında hiç kimse tarafından kullanılamıyor. Veri koruma tarafında sağlık verisi özel nitelikli kişisel veri ve aydınlatma yükümlülüğü ayrı bir madde; tıbbi onam ile aydınlatma metni aynı belge değildir.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 21 — mahremiyete saygı; eğitim kuruluşunda ek rıza
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 23 — bilgilerin gizli tutulması
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 28/t ve 28/r — mahremiyet yasağı ve e-imza paylaşımı yasağı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 24/1, 24/3, 24/4, 24/6 — elektronik kayıt, e-imza, arşiv ve ayrıca saklanan evrak
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 24/5 — adli vaka kayıtlarına erişim ve rapor değişmezliği
  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) Kanun · Resmî Gazete 7.4.2016 / 29677 Madde 6 — özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları
  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) Kanun · Resmî Gazete 7.4.2016 / 29677 Madde 10 — veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğü

Kayıtları inceleme, suret alma, düzeltme ve rapor sınırı

Hasta, sağlık durumuyla ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları doğrudan ya da vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebiliyor ve bir suretini alabiliyor; aynı madde erişimi de sınırlıyor, bu kayıtlar yalnızca hastanın tedavisiyle doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebiliyor. Düzeltme hakkı ayrı bir madde: eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanması, açıklanması ve düzeltilmesi istenebiliyor ve bu hak raporlara itiraz ile yeni rapor düzenlenmesini isteme haklarını da kapsıyor. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu hakkın yerinde karşılanmasının bir sınırı var: kuruluşun düzenlediği raporlar iki nüsha hazırlanıp bir nüshası kuruluşta saklanıyor, ama özel sağlık kuruluşları istirahat ve iş göremezlik raporları, tedavide kullanılan ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme kullanımına yönelik raporlar ile sürücü ve sürücü adayı raporları dışında, Bakanlıkça izin verilen hâller hariç durum bildirir rapor düzenleyemiyor. Raporlara ilişkin itirazlar ile raporların şekil şartları Bakanlık tarafından belirleniyor.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 16 — kayıtları inceleme, suret alma ve erişim sınırı
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 17 — kayıtların düzeltilmesi, rapora itiraz, yeni rapor
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 25/1 — rapor iki nüsha, biri kuruluşta saklanır
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 25/2 ve 25/3 — durum bildirir rapor sınırı ve itiraz usulü

Şikayet yolu: karekod, kuruluş temsilcisi ve iki ayrı saat

Hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi için sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde hasta hakları birimleri oluşturuluyor. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bunun fiziki şartı da var: hasta odalarında, polikliniklerde ve bekleme salonlarında hastaların geri bildirimde bulunabileceği “Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi” ile entegre karekod bulunması zorunlu. Kuruluşta yerinde çözülemeyen yazılı ve/veya elektronik başvurular il sağlık müdürlüğündeki Hasta Hakları Kuruluna gidiyor; kurul başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar veriyor. Özel sağlık kuruluşları için kurulun oluşumunda ayrı bir yükümlülük doğuyor: kurula, kuruluşun üst yöneticisi tarafından belirlenen bir temsilci katılıyor. Üç ayrıntı denetimde fark yaratıyor. Birincisi: tıbbi hata iddialarına ilişkin başvurular kurul tarafından değerlendirilmiyor. İkincisi: hasta hakları birimine yapılan başvurular ve kurulda görüşülen dosyalar gizli; bilgi ancak resmî olarak talep edilmesi kaydıyla incelemeciye ya da adli mercilere, gizliliğe riayet edilerek veriliyor. Üçüncüsü: aynı sağlık meslek mensubu hakkında son altı ayda ikiden fazla hak ihlali kararı verilirse dosya Sağlık Meslekleri Kuruluna gönderiliyor. Setin ölçüt metnindeki on beş günlük süre kuruluşun kendi aşamasının ölçüsüdür, kurulun otuz günü başka bir aşamaya aittir; ikisini karıştıran kuruluş kendi aşamasını hiç ölçmüyor. Kuruluşun yaptırım tarafı ise ayrı işliyor: kötü muamele gibi bir ihlalin tespiti hâlinde ilgili birimin faaliyeti Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe durduruluyor, eksiklik altı ay içinde giderilmezse ruhsat askıya alınıyor ve altı ay ek sürenin sonunda iptal ediliyor. Buna paralel olarak hasta haklarının ihlali hâlinde personeli istihdam eden kuruluş aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabiliyor.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 34/1 — hasta hakları mevzuatının etkin uygulanması
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 34/2 — kötü muamelede birimin faaliyetinin durdurulması
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 34/3 — SABİM ile entegre karekod zorunluluğu
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 32/1 — altı ay + altı ay, sonunda ruhsat iptali
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 42 ve 42/B — müracaat hakkı, hasta hakları birimi, kuruluş temsilcisi
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 42/C-a, 42/C-b, 42/C-d, 42/C-g, 42/C-ı
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 43 — kuruluş aleyhine tazminat davası

Araştırma, eğitim ve tanıtım görselleri

Araştırma tarafı net: Bakanlığın izni ve kişinin kendi rızası olmaksızın hiç kimse tecrübe, araştırma veya eğitim amaçlı tıbbi müdahale konusu yapılamıyor ve araştırma ile eğitim amacıyla yapılan faaliyetlerde hastanın kimlik bilgileri rızası olmaksızın açıklanamıyor. Tanıtım tarafı ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarını yakından ilgilendiriyor, çünkü görsel paylaşımı bu kuruluşlarda daha yaygın. Kuruluşun bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri kendi yönetmeliğiyle ayrı bir yönetmeliğe bağlanmış; o yönetmelik 12 Kasım 2025’te yayımlandı ve 29/7/2023 tarihli aynı adlı yönetmeliği yürürlükten kaldırdı, eskisine yapılan atıflar yenisine yapılmış sayılıyor. Yeni metin tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde Hasta Hakları Yönetmeliği hükümlerine uyulmasını zorunlu kılıyor ve hastaya ait görsel içeriklerin kullanılabilmesi için açık rızanın yönetmeliğin Ek-1’indeki Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formu kullanılarak alınmasını istiyor. Yurt içi görsel içeriklerde kolay okunabilir görünürlükte zorunlu bir uyarı cümlesi de bulunuyor. Pratik sonucu şu: eski genel onam metniyle toplanmış önce ve sonra görselleri artık dayanaksız.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 32 — tıbbi araştırmalarda Bakanlık izni ve rıza
  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 23 son fıkra — araştırma ve eğitimde kimlik gizliliği
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 26 — tanıtımın ayrı yönetmeliğe bağlanması
  • Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik Yönetmelik · Resmî Gazete 12.11.2025 / 33075 Madde 6 — Hasta Hakları Yönetmeliği ve KVKK’ya uyum zorunluluğu
  • Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik Yönetmelik · Resmî Gazete 12.11.2025 / 33075 Madde 7/1-b — Ek-1 Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formu
  • Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik Yönetmelik · Resmî Gazete 12.11.2025 / 33075 Madde 13 — eski yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması

Personeli tanıma: kıyafet, kimlik kartı ve dijital hekim listesi

Hastaya talebi hâlinde kendisine sağlık hizmeti verecek ya da vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimlikleri, görev ve unvanları hakkında bilgi veriliyor; mevzuatla belirlenen usullere uymak kaydıyla personeli seçme, tabibi değiştirme ve konsültasyon isteme hakkı var. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu hakkın karşılığı üç somut şeye bağlanmış. Birincisi kıyafet: tüm sağlık personelinin önlük veya üniforma giymesi zorunlu ve yönetim, meslek mensuplarının birbiriyle karışmasını önleyecek düzenlemeyi yapmak zorunda. İkincisi kimlik: bütün personelin yakasına adını, soyadını, mesleğini ve unvanını belirten, mesul müdürlükçe onaylanmış fotoğraflı bir kimlik kartı takması şart ve kartların Bakanlığın elektronik sistemiyle uyumlu karekod içermesi zorunlu. Üçüncüsü liste: tıp merkezinde hasta kabul ve tedavi edilen uzmanlık dallarında görev yapan uzman tabiplerin isimleri ve çalışma saatleri bulunan, mesul müdür tarafından onaylanan bir liste bekleme salonunda dijital olarak bulunuyor.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 9 — personeli tanıma, seçme ve değiştirme
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 17/1 ve 17/2 — önlük veya üniforma
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 17/3 — mesul müdürlükçe onaylı, karekodlu kimlik kartı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 18/2 — bekleme salonunda dijital uzman tabip listesi

Buradaki konu başlıkları bizim sözcüklerimizdir; standart setinin ölçüt metinleri değildir. Madde numaralarını kendi mevzuat kaynağımızdan doğrulayarak yazdık; doğrulayamadığımız hiçbir atfı buraya koymadık. Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik için Resmî Gazete tarih ve sayısı YAZILMADI: kaynağımızda bu künye yer almıyor ve uydurmak yerine boş bırakmayı seçtik. Mevzuat değişiyor; bir karara dayanak yapmadan önce Resmî Gazete’den güncel metni teyit etmenizi öneririz.

Sık sorulanlar

Temel Hasta Hakları bölümü hakkında sık sorulanlar

Bu alt bölümde kaç standart var?
Kaynağımızda on dört kayıt var: HD.HH.01.00 standardı ve ona bağlı on üç değerlendirme ölçütü (HD.HH.01.01 – HD.HH.01.13). Ölçütler yönetsel yapıdan başlıyor; hizmet ve hak bilgilendirmesi, hastanın seçim ve tercihleri, saygı ve özen, rıza, tıbbi dokümanlara erişim, manevi ve kültürel ihtiyaçlar, mahremiyet, şikayet, araştırma ve veri kullanımında rıza, etik ikilemler ve istenmeyen olay sonrası bilgilendirme ile devam ediyor.
Hastane için hazırladığımız hasta hakları dosyasını tıp merkezinde kullanabilir miyiz?
Çerçevesini evet, tamamını hayır. Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamını kuruluş türüne göre daraltmıyor; rıza, mahremiyet, kayda erişim ve şikayet hükümleri iki kuruluşta da aynı. Ama ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunun kendi yönetmeliği bu dosyaya hastanede karşılığı olmayan kalemler ekliyor: muayenehaneden gelen hasta için üç imzalı bilgilendirilmiş rıza formu, taburculukta verilen irtibat numarası, bekleme salonunda mesul müdür onaylı dijital hekim listesi ve Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi ile entegre geri bildirim karekodu. Buna karşılık hastaneye özgü bazı kalemler burada boşa düşüyor; örneğin epikriz teslimi kuralı yatarak tedavisi tamamlanan hastaya bağlıdır ve tıp merkezinde yatarak tedavi yoktur.
Muayenehanesinden hasta getiren hekimle çalışıyoruz. Rıza formunu kim imzalıyor?
Üç kişi: hasta veya kanuni temsilcisi, muayenehane tabibi ve tıp merkezinde ilgili birim sorumlusu. Bilgilendirme ise tıp merkezinde değil muayenehanede yapılıyor; hastaya tedavi masraflarının kendisi tarafından karşılanacağı ile müdahalenin konusu ve sonuçları orada anlatılıyor ve hastanın bilgileri muayene bilgi yönetim sistemi üzerinden Bakanlıkça belirlenen formla tıp merkezine gönderiliyor. Sunulan hizmetlerden muayenehane tabibi ile tıp merkezi müştereken sorumlu. Not: bu maddenin kapalı alan ve kadro sınırlamasına ilişkin bazı fıkralarının yürütmesi Danıştay kararlarıyla durduruldu; rıza formu ve bilgilendirme fıkrası bu işaretleri taşımıyor, yine de güncel metni teyit etmenizi öneririz.
Hasta işlem sonrası sorun yaşarsa bize nasıl ulaşacak? Bunun bir kaydı olmalı mı?
Evet, bu bir hasta hakları kaydıdır. Taburcu edilen hastalara, cerrahi müdahale sonrasında ortaya çıkması muhtemel sorunlar bakımından ilgili tabibine kolaylıkla ulaşabilecekleri bir irtibat numarası veriliyor. Gözlem süresi de sınırlı: cerrahi müdahale uygulanan hastanın gözlem altında bulundurulma süresi yirmi dört saat ve sağlık durumuna göre gözlem maksadıyla en fazla altı saat daha uzatılabiliyor. Bu yüzden istenmeyen olay sonrası bilgilendirme ölçütünün çoğu vakası hasta kuruluştan ayrıldıktan sonra yaşanıyor; numaranın verildiğini ve görüşmenin yapıldığını gösteren kayıt olmadan o ölçüt kanıtsız kalıyor.
Hasta raporuna itiraz edip yeni rapor istiyor. Düzenlemek zorunda mıyız?
Hak var, ama yerinde karşılanmasının bir sınırı var. Hastanın kayıtlarındaki eksik, belirsiz ve hatalı bilgilerin düzeltilmesini isteme hakkı, raporlara itiraz ve yeni rapor düzenlenmesini isteme haklarını da kapsıyor. Buna karşılık özel sağlık kuruluşları istirahat ve iş göremezlik raporları, tedavide kullanılan ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme kullanımına yönelik raporlar ile sürücü ve sürücü adayı raporları dışında, Bakanlıkça izin verilen hâller hariç durum bildirir rapor düzenleyemiyor. Dolayısıyla doğru cevap “düzenleyemiyoruz” demek değil, talebi kayda alıp yazılı bir yönlendirme akışıyla karşılamak. Düzenlenen raporların iki nüsha hazırlanıp bir nüshasının kuruluşta saklandığı da ayrıca aranıyor.
Şikayeti kaç günde çözmek zorundayız?
Setin ölçüt metni kuruluşun kendi aşaması için mümkünse aynı gün, inceleme gerektiren durumlarda en geç on beş gün diyor. Yönetmelikteki otuz gün başka bir aşamanın ölçüsü: Hasta Hakları Kurulu, başvurunun kurula ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar veriyor ve kurula yalnızca kuruluşta yerinde çözülemeyen başvurular gidiyor. Özel sağlık kuruluşları için ek bir iş var: kurula, kuruluşun üst yöneticisi tarafından belirlenen bir temsilci katılıyor. Bir de yol ayrımı var: tıbbi hata iddialarına ilişkin başvurular kurul tarafından değerlendirilmiyor.

Bu bölümün dosyasını birlikte gözden geçirelim

Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarında en sık eksik kalan üç şey, muayenehane hastasının üç imzalı rıza formu, taburculukta verilen irtibat numarasının kaydı ve başvuru–çözüm süresini gösteren kütük. Üçü de denetimden önce kapatılabilir; geriye dönük yazılamayan tek şey kayıt geçmişi.

İletişime geçin →