Bu alt bölüm setin en kısa bölümlerinden biri: bir standart ve üç değerlendirme ölçütü. Aynı adı taşıyan alt bölüm hastane setinde beş standart ve on sekiz ölçütten oluşuyor. Aradaki fark hasta güvenliğinin ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda daha az önemli olması değil; burada bir çatı standardı olarak yazılmış olması. Çatının altındaki işler setin başka alt bölümlerinde ayrı ayrı denetleniyor.
Bu alt bölüm hangi riski kapatıyor
Standardın kendi metni riski geniş tanımlıyor: hizmetlerin hastanın ve hasta yakınlarının güvenliğini gözetecek şekilde düzenlenmesi. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda bu genişliğin somut bir karşılığı var, çünkü kuruluşun fiziksel düzeni hastayı ve yakınını aynı alanda tutuyor: bekleme salonu, otopark, kafeterya ve kantin aynı binanın parçası. Mevzuat bu kısımların tıbbi hizmet birimlerinin bulunduğu yerlere ve hasta tedavi ile istirahatini engelleyecek yerlere kurulmasını yasaklıyor. Risk analizini yalnızca klinik süreçler üzerinden kurmak, bu yüzden standardın yarısını cevapsız bırakır.
Riski tanımlayan şey zaman penceresi
Kuruluşun risk profilini belirleyen ikinci unsur süre. Cerrahi müdahale uygulanan hastanın gözlem altında bulundurulma süresi yirmi dört saat; hastanın sağlık durumuna göre bu süre en fazla altı saat daha uzatılabiliyor. Gözlem ünitesinde en fazla sekiz gözlem yatağı bulunabiliyor, toplam gözlem yatağı sayısı yirmi beşi geçemiyor. Pratik sonucu şudur: buradaki hasta güvenliği riski uzun yatıştan değil, devretme anından doğar. Komplikasyon gelişen ya da yoğun bakım ihtiyacı doğan hasta, önceden sözleşmeyle belirlenmiş bir hastaneye transfer ediliyor. Risk analizinde bu transfer zincirinin hiç yer almaması en sık gördüğümüz boşluk.
Çatının altındaki on iki konu nerede denetleniyor
Standardın ölçüt metni, hasta güvenliği kapsamında ele alınacak konuları tek tek sayıyor: enfeksiyonların önlenmesi, ilaç güvenliği, radyasyon güvenliği, düşmelerin önlenmesi, güvenli cerrahi, kimlik doğrulama, bilgi güvenliği, acil durum yönetimi, tesis güvenliği, tıbbi cihaz güvenliği, istenmeyen olay bildirim sistemi ve atık yönetimi. Bu on iki konunun ölçütlerinin hiçbiri bu alt bölümde değil. Setin içinde saydığımızda on yedi standart ve yetmiş dört değerlendirme ölçütüne dağılmış durumda. İkisi ayrıca kendi başlığını taşımıyor: kimlik doğrulama ve düşmelerin önlenmesi Hasta Bakımı alt bölümünde duruyor.
Bunun denetimdeki anlamı şu: komite bu on iki konuyu gündeminde taşımak zorunda, ama konuların kanıtı başka alt bölümlerin dosyalarında aranıyor. Komite tutanağındaki “enfeksiyon kontrolü görüşüldü” satırı Enfeksiyonların Önlenmesi bölümünün ölçütlerini karşılamaz; tersi de doğrudur.
Denetimde en çok nerede takılıyor
- Komite kuruldu, ikinci dayanağı atlandı. Hasta güvenliği komitesi bu alt bölümde isteniyor; Kalite Yönetimi Yapısı alt bölümü de kurulacak komiteler arasında hasta güvenliğini ayrıca sayıyor. Tek komite iki ayrı ölçütü karşılar — ama tek bir eksiklik de iki ayrı yerde puan düşürür.
- Risk analizi var, hasta güvenliği ayrımı yok. Risk Yönetimi alt bölümü kuruluşun tamamı için bir risk yönetim planı istiyor ve planın kapsamında hasta, hasta yakını ve ziyaretçi ayrı ayrı sayılıyor. Buradaki ölçüt ise hasta güvenliğini tehdit eden unsurların analizini istiyor. Tek bir genel risk tablosu hazırlayıp iki ölçütü de onunla karşılamaya çalışmak, hasta güvenliği satırlarının tablonun içinde kaybolmasıyla sonuçlanıyor.
- Analiz yapıldı, sonrası yazılmadı. Üç ölçütten biri doğrudan kalite iyileştirme faaliyetlerinin planlanmasını istiyor. Analiz bir durum tespitidir; ölçüt tespitin arkasından gelen kararı arıyor. Dosyada risk düzeyleri varsa ama hangi riskin kime ve hangi tarihe kadar verildiği yoksa ölçüt kısmen karşılanır.
- Hasta yakını ve ziyaretçi bildirimleri açıkta kalıyor. İstenmeyen olay bildirim sistemi iki başlıkta kurulmak zorunda ve hasta yakınları ile ziyaretçilere ilişkin güvenlik bildirimleri hasta güvenliği modülüne düşüyor. Bildirim formunda yalnızca “hasta” seçeneği varsa bu olaylar hiç bildirilemiyor.
- Komite toplandı, kaydı sistematik değil. Standart metni komitenin düzenli ve sistematik çalışmasını istiyor; yapısını ve kimlerden oluşacağını ise kuruluşun büyüklüğüne ve hizmetlerinin çeşitliliğine bırakıyor. Yani denetimde sorulan şey üye sayısı değil, toplantı aralığının ve alınan kararların izlendiğinin kaydı.
Kurumun elinde ne olmalı
- Belge: komitenin kuruluş yazısı, üye listesi ve çalışma esasları; hasta güvenliği risklerinin değerlendirme yöntemi; gözlem ve transfer süreçlerinin yazılı tanımı.
- Kayıt: komite toplantı tutanakları ve karar takip kayıtları; hasta güvenliği risk analizi ve tespit edilen risk düzeyleri; analiz sonrası iyileştirme kayıtları; gözlemdeki hastanın takip bulguları; transfer kayıtları.
- Ölçüm: iyileştirmenin etkisini gösteren veri. Burada aranan şey bir gösterge grafiği değil, bir riskin düzeyinin iki ölçüm arasında değiştiğinin izidir.
- Tatbikat: bu alt bölüm tatbikat istemiyor. Tatbikat kaydı Acil Durum Yönetimi alt bölümünün konusudur ve hasta güvenliği dosyasına konulduğunda buradaki hiçbir ölçütü karşılamaz.
Setten bağımsız olarak da zorunlu olan kısım
Bu başlıktaki yükümlülüklerin bir bölümü akreditasyon kararından bağımsızdır. Hastanın, refakatçinin ve ziyaretçinin güvenliği; gözlem kayıtları ve nöbet düzeni; ameliyat kararındaki ASA eşiği; kalibrasyonsuz cihaz yasağı ve hasta güvenliğini tehlikeye sokan durumda faaliyetin durdurulması yürürlükteki mevzuatta ayrıca düzenlenmiş. Aşağıda bunları madde numarasıyla verdik; yalnızca metnini okuyup doğruladığımız maddeler var. Komite kurma yükümlülüğünün bu kuruluş türü için mevzuat karşılığını ise bulamadık; o konuya bu yüzden atıf vermedik.