İçeriğe atla
Sağlıkta Kalite Demo isteyin
SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti v2 · Acil Durum Yönetimi

Acil Durum Yönetimi

Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda acil durum yönetiminin hastanedekinden bir farkı var: zincir kurumun içinde kapanmıyor. Beş standart ve 23 değerlendirme ölçütü afet ve tahliyeyi, arresti, bebek/çocuk kaçırmayı, çalışana yönelik şiddeti ve yangını kapsıyor; ama bunların çoğunda kuruluşun yapacağı iş ilk müdahaleyi yapmak ve hastayı güvenli biçimde devretmektir. Bu sayfada standardın ne istediğini, denetimde nerede takıldığını ve hangi mevzuatın aynı kaydı zaten zorunlu kıldığını ayrı ayrı yazdık.

Sete genel bakış →

Standart metinlerinin hakları TÜSKA’ya aittir.

Bölüm okuması

Müdahale kurumda başlar, sevkle kapanır

Acil durum yönetimi, bu sette hazırlığın denetim gününden önce bitmiş olmak zorunda olduğu bölümdür. Diğer bölümlerde eksik bir kaydı sonradan tamamlamak mümkündür; burada eksik olan şey hazırlıktır ve hazırlık, olayın yaşandığı gün artık değiştirilemez. Alt bölüm beş standart ve 23 değerlendirme ölçütünden oluşuyor.

Bu bölüm hangi riski kapatıyor

Beş standart beş ayrı olay ailesini kapsıyor: tahliye gerektiren doğal afetler ve olağan dışı olaylar, solunum ya da kardiyak arrest, bebek/çocuk kaçırma, sağlık çalışanına yönelik şiddet ve yangın. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşu açısından bunların ortak noktası şudur: olay, kuruluşun rutin iş akışının tamamen dışında gerçekleşir. Poliklinik düzeni randevulu hasta akışına göre kurulur; arrest ya da yangın o düzeni bir anda geçersiz kılar. Bölümün kapattığı risk, olayın olması değil, olduğunda tepki süresinin aylar önce verilmiş kararlarla çoktan sabitlenmiş olmasıdır.

Zincirin son halkası kurumda değil

Hastanede arresti yönetmek, hastayı yoğun bakıma taşımaya kadar gider. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda ise ilk müdahaleden sonra sıra devretmeye gelir. Mevzuat bunu iki yönden bağlamış: acil vakada gerekli tıbbi müdahalenin kayıtsız şartsız ve gecikmeksizin yapılması zorunlu, kuruluş ilk acil tıbbi müdahaleyi yapmaktan kaçınamıyor; buna karşılık hastanın durumunun gerektirdiği şartlar kuruluşta sağlanamıyorsa, ilk müdahale yapılmış olmak kaydıyla usulüne uygun sevk sağlanıyor. Ambulans bulundurma zorunluluğu ise yalnızca belirli ölçeğin üzerindeki tıp merkezlerine getirilmiş; bu ölçeğin altındaki kuruluşlar nakli 112 komuta kontrol merkezi ya da özel ambulans servisi üzerinden yapıyor. Pratik sonucu şu: bu bölümün dosyası sevk ayağı yazılmadan tamamlanmış sayılmaz. Standart “müdahalenin sonucu”nun kayda geçmesini istiyor; sonuç, hastanın kapıdan çıkışı değil, kime ve ne zaman teslim edildiğidir.

Denetimde en çok nerede takılıyor

Aşağıdaki beş nokta, ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarına özgü yapısal boşluklardır. Hiçbiri doküman eksikliği değil; hepsi, hastane için yazılmış bir kurgunun küçük ölçeğe olduğu gibi kopyalanmasından doğuyor.

  • “24 saat” ifadesinin kuruluşun kendi saatlerine çevrilmemesi. Standart metni acil uyarı sisteminin günün her saatinde çalışmasını istiyor. Oysa mevzuat, tıp merkezinin çalışma günlerinde sekiz saatten az hizmet veremeyeceğini söylüyor ve kesintisiz hizmeti yalnızca belirli ölçeğin üzerindeki tıp merkezine bağlıyor; poliklinik ise 24 saat hizmet veremiyor. Yani kuruluşların çoğu için “günün her saati” ile fiilî faaliyet saatleri aynı şey değildir. Denetimde takılan nokta bu çelişkinin kendisi değil, yazılı olarak çözülmemiş olması: kodun hangi saatler arasında hangi düzenle çalıştığı ve kapalı saatlerde binada kalan kişiler için ne yapıldığı tanımlı olmalı.
  • Kod ekibi çizelgesi ile nöbet listesinin birbirini tutmaması. Küçük ölçekte kod ekibi ayrı bir ekip değildir; o an görevde olan kişilerdir. Tıp merkezinde nöbetçi tabip listesi aylık düzenlenip mesul müdür onayıyla dosyalanıyor. Kod ekibi çizelgesi bu listeden bağımsız yazıldığında, kâğıt üzerinde görevli görünen kişi o gün binada olmayabiliyor. İki belgenin aynı isimleri göstermesi gerekiyor.
  • Müdahale kaydının sevk anında kesilmesi. Kayıt formu çağrı saatini ve yapılan müdahaleyi alıyor, sonra bitiyor. Teslim saati, hastanın hangi kuruluşa götürüldüğü ve nakli kimin yaptığı yazılmıyor. Bu alanlar yoksa “müdahalenin sonucu” ölçütü karşılanamaz; üstelik sevk ayağı denetlenebilir tek yer olan kuruluş kaydında da izsiz kalır.
  • Pembe kodun “bizde doğum yok” diye atlanması. Standart metni bebek ya da çocuk kaçırmaya ilişkin acil uyarı sistemini doğum hizmeti verilen kuruluşlarla sınırlamıyor; çocuk polikliniği bulunan kuruluşları da açıkça sayıyor. Çocuk polikliniği olan bir tıp merkezinde pembe kodun hiç kurulmamış olması sık görülen ve kolay kapatılabilir bir eksiklik.
  • Kırmızı kod dosyasının itfaiye raporuyla bağlanmaması. Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarının binası için deprem ve itfaiye raporu zaten ruhsat şartı. Bu rapor kurumda vardır, ama genellikle ruhsat klasöründe durur ve yangın kodu dosyasına hiç girmez. Oysa raporun işaret ettiği çıkışlar, ekipman yerleri ve kat planı, kodun tahliye tanımıyla aynı olmak zorunda. İki belge farklı şey söylüyorsa tatbikat kaydı da yanlış şeyi kanıtlar.

Kurumun elinde ne olmalı

Bu bölümün dosyası doküman ağırlıklı değil, kayıt ağırlıklıdır. Asgari olarak:

  • Olay türü bazında risk analizi: hangi acil durumun bu binada ne tür bir tehlike oluşturabileceği ve buna karşı hangi önleyici tedbirin alındığı.
  • Önleyici yatırımların planı ve bütçesi. Standart, yatırım ve faaliyetlerin bütçelenmesini istiyor; yani kayıt yalnızca kalite biriminin elinde durmuyor.
  • Yazılı kod tanımı: hangi olay hangi kodla çağrılır, çağrı hangi kanaldan verilir, kim gider, hangi alanı ve hangi saatleri kapsar.
  • Her kod için adıyla belirlenmiş sorumlu; müdahale ekibinin fiilî nöbet düzeniyle eşleşen çizelgesi.
  • Acil müdahale setinin içerik listesi, bulunduğu yer ve kullanılabilir durumda olduğunu gösteren periyodik kontrol kayıtları.
  • Sevk ayağının yazılı tanımı: nakli kimin çağıracağı, hangi numaraya ya da hangi sözleşmeli servise, bekleme süresinde hastaya ne yapılacağı.
  • Olay bazlı müdahale kayıtları: çağrı saati, ulaşma süresi, yapılan müdahale, yapıldığı yer, teslim bilgisi ve ekip üyeleri.
  • Eğitim kayıtları ve tatbikat kayıtları. Standart, eğitimi klinik personelle sınırlamıyor; temizlik ve güvenlik görevlilerini de kapsıyor. Küçük kuruluşta bu genellikle herkes demektir, dolayısıyla katılım listesinin kadro listesiyle örtüşmesi beklenir.

Kayıtların analiz edilmesi ve sonuçların periyodik olarak izlenmesi standartta ayrı bir gereklilik olarak duruyor. Yılda bir-iki olay yaşayan bir kuruluşta “eğilim” çıkarmak anlamsız görünür; ama istenen şey eğilim grafiği değil, her olayın ardından kod tanımının ve ekip çizelgesinin gözden geçirildiğinin kaydıdır.

Yalnızca standart seti değil

Bu bölümün istediği kayıtların bir kısmı, standart setinden bağımsız olarak da zorunludur: acil müdahaleden kaçınma yasağı, acil odasının hazır bulundurulması, rıza aranmayan acil hâlin kayda geçirilmesi, binanın yangın ve deprem raporları ve şiddet olayının hukukî sonucu ayrı düzenlemelerde yazılı. Aşağıda bunları madde numarasıyla verdik; yalnızca metnini okuyup doğruladığımız maddeler var.

Resmî metin

Acil Durum Yönetimi standartları ve değerlendirme ölçütleri

Aşağıdaki standart ve ölçüt metinleri TÜSKA’nın yayımladığı resmî metindir; bizim yorumumuz değildir. Her satırın kendi çapası var, yani tek bir ölçüte doğrudan bağlantı verebilirsiniz.

  1. AD.AD.01.00 Doğal afetler ya da olağan dışı müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylara yönelik tedbirler alınmalıdır

    Sağlık kuruluşunda karşılaşılacak deprem, sel gibi doğal afetler ya da yangın, patlama, acil tıbbi müdahale ihtiyacı vb. acil durumlarda insanların ve fiziksel unsurların zarar görmemesi ya da görecekleri zararın en az düzeye düşürülmesi için gereklilikleri tanımlamaktır.

    • Risk Analizleri Sağlık kuruluşları olağan dışı müdahale ve mücadele gerektiren durumlara yönelik alınması gereken tedbirler için olası durumları belirlemeli, hangi acil durumun sağlık kuruluşunda ne gibi tehlikeler oluşturabileceğini analiz etmeli ve gerekli önleyici tedbirlerin neler olması gerektiğini ortaya koymalıdır. Planlama » Sağlık kuruluşu acil durumlara yönelik belirlediği önleyici tedbirleri uygulamaya ilişkin planlama yapmalıdır. Önleyici tedbirlere yönelik planlama asgari aşağıdaki konuları içermelidir: • Hangi önleyici çalışmaların yapılması gerektiğinin belirlenmesi • Gerekli önleyici yatırım ve faaliyetlerin planlanması • Yatırım ve faaliyetlerin bütçelenmesi Gerçekleştirilen tatbikatlar ve gözlemler ile geliştirilen önlem ve uygulamaların amaca hizmet edip etmediğinin sürekli gözden geçirilmesi » Sağlık kuruluşunda yaşanılacak muhtemel acil durumlara yönelik gerekli önleyici tedbirler alınmasına rağmen (doğal afetler vb.) olağan dışı müdahale ve mücadele gerektiren durumların yaşanması halinde nelerin yapılması gerektiği de önceden planlanmalıdır. • Sağlık kuruluşunda acil durum yönetim ekibi oluşturulmalı ve sorumlulukları tanımlanmalıdır. • Acil durumların yönetimini kolaylaştıracak yatırımlar (acil durum uyarı sistemleri, haberleşme sistemi vb.) belirlenerek planlanmalıdır. Eğitim ve Tatbikatlar Acil durum yönetiminin en önemli unsuru planlanan tedbirleri hayata geçirmeye yönelik önceden hazırlıklı olmaktır. » Risk analizleri sonucunda tespit edilen acil durumlara yönelik olarak tüm personele gerekli eğitimler verilmelidir. » Belirlenen sıklıkta, personelde farkındalık yaratacak, ilgili tüm süreçleri kapsayacak ve olay anında riskleri en aza indirecek şekilde tatbikatlar gerçekleştirmelidir.

    Değerlendirme » Sağlıklı Çalışma Yaşamı

  2. AD.AD.02.00 Solunum arresti veya kardiyak arrest durumlarında zamanında müdahale yapılmalıdır.

    Sağlık kuruluşunda karşılaşılacak solunum veya kardiyak arrest durumlarında müdahalenin en hızlı ve etkin şekilde yapılmasına yönelik gereklilikleri tanımlamaktır.

    • Acil Uyarı Kod Sistemi » Sağlık kuruluşunda acil tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyan; hastalara, hasta yakınlarına ve tüm sağlık kuruluşu personeline en kısa sürede müdahale edilmesine yönelik olarak bir acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır. » Acil uyarı sistemi; sağlık kuruluşunun büyüklüğü, farklı binalarda hizmet verilme durumu dikkate alınarak, sağlık kuruluşunun tamamını kapsayacak ve günün her saatinde vaka yerine en kısa sürede (en geç 3 dakika) ulaşılmayı sağlayacak şekilde yapılandırılmalıdır. Acil uyarı sistemi için kurulacak çağrı sistemi; sağlık kuruluşu çalışanlarını zamanında haberdar edecek, risk durumunda kısa ve net mesajlar ile etkin ve hızlı iletişime geçilmesini sağlayacak ve panik oluşmasına engelleyecek şekilde kurgulanmalıdır. Sorumlular » Sağlık kuruluşu yapısı ve türüne göre etkin işleyişi sağlayacak şekilde mavi kod sorumluları belirlenmelidir. » Mavi kod sorumlularının sorumluluk alanları asgari; çalışanlara verilecek eğitimler, mavi kod müdahale ekiplerinin belirlenmesi, tatbikatların organize edilmesi, kayıtların izlenmesi, gerektiğinde düzeltici- önleyici faaliyetlerin başlatılması konularını kapsamalıdır. Müdahale Ekipleri » Mavi Kod müdahale ekibinde CPR (Kardiyo Pulmoner Resüsitasyon) eğitimi almış en az bir hekim ve bir sağlık çalışanı bulunmalıdır. Müdahale ekibi, mavi kod çağrısı verilen vaka yerine giderek müdahalenin yapılmasından sorumludur. » Mavi kod uyarı sisteminin 24 saat etkin şekilde çalışmasını sağlamaya yönelik düzenleme yapılmalıdır. İlaç ve Ekipmanlar » Acil müdahale için hangi ilaç ve ekipmanlara gereksinim duyulacağı önceden belirlenerek acil müdahale seti oluşturulmalıdır. Acil müdahale setinde asgari; laringoskop seti ve yedek pilleri (çocuk ve erişkin için), balon-valf-maske sistemi, değişik boylarda maske, oksijen hortumu ve maskeleri, entübasyon tüpü (çocuk ve erişkin boyları), yardımcı hava yolu araçları (laringeal maske, airway ya da kombi tüp vb.), enjektörler, kişisel koruyucu ekipman bulunmalıdır. » Acil müdahale setinde bulunması gereken ilaçlar, bölümün ihtiyacı ve hasta portföyüne göre belirlenmelidir. Acil müdahale seti kullanılabilir durumda bulundurulmalıdır. Kayıt Tutulması » Mavi kod çağrısının ardından yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır. Tutulacak kayıtlarda asgari aşağıdaki bilgiler yer almalıdır: • Çağrının ne zaman yapıldığı • Müdahale edilen kişiye ait bilgiler • Hangi müdahalelerin yapıldığı • Müdahalenin nerede yapıldığı • Ekibin müdahale yerine ne zaman ve ne kadar sürede ulaştığı • Müdahalenin sonucu • Müdahale ekibinde kimlerin yer aldığı » Tutulan kayıtlara yönelik analizler yapılmalı ve uygulamadan elde edilen sonuçlar periyodik olarak izlenmelidir. Eğitim ve Tatbikatlar » Sağlık kuruluşunda, mavi kodun önemi ve nasıl uygulanacağına yönelik olarak yöneticilerden bölüm çalışanlarına, temizlik personellerinden güvenlik elemanlarına kadar tüm çalışanlara verilecek eğitimler planlanmalıdır. » Mavi kod uygulamasına yönelik tatbikatlar yılda en az bir kez yapılmalıdır. Tatbikat ile ilgili kayıtlar tutularak, tatbikat sonuçları değerlendirilmeli ve gerekli iyileştirici tedbirler alınmalıdır.

    Değerlendirme » Sağlıklı Çalışma Yaşamı

  3. AD.AD.03.00 Bebek/çocuk kaçırma riski ya da eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale sağlanmalıdır

    Sağlık kuruluşunda bebek ya da çocuk kaçırma riski ve/veya eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale edilmesidir.

    • Acil Uyarı Sistemi (Pembe Kod) » Başta doğum hizmeti verilen ve/veya çocuk polikliniği bulunan sağlık kuruluşları olmak üzere, sağlık kuruluşundan hizmet alan bebek veya çocuk hasta/hasta yakınını kaçırma girişimi veya kaçırma durumu halinde en kısa sürede müdahale edilmesine yönelik olarak acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır. » Acil uyarı sistemi; sağlık kuruluşunun büyüklüğü, farklı binalarda hizmet verilme durumu dikkate alınarak, sağlık kuruluşunun tamamını kapsayacak ve günün her saatinde müdahaleyi sağlayacak şekilde yapılandırılmalıdır. Acil uyarı sistemi için kurulacak çağrı sistemi; ilgili çalışanları zamanında haberdar edecek, risk durumunda kısa ve net mesajlar ile etkin ve hızlı iletişime geçilmesini sağlayacak ve panik oluşmasını engelleyecek şekilde kurgulanmalıdır. Sorumlular » Sağlık kuruluşu tarafından, kurum yapısı ve türüne göre etkin işleyişi sağlayacak şekilde pembe kod sorumluları belirlenmelidir. » Sorumluların sorumluluk alanları asgari; çalışanlara verilecek eğitimler, tatbikatların organize edilmesi, kayıtların izlenmesi, gerektiğinde düzeltici-önleyici faaliyetlerin başlatılmasıdır. Müdahale Ekipleri » Pembe kod uyarısı verildiğinde güvenlik görevlileri başta olmak üzere ilgili çalışanların nasıl müdahale edeceği, bölüm ve sağlık kuruluşu bazlı tedbirlerin nasıl uygulanacağı belirlenmelidir. » Sağlık kuruluşu, pembe kod uyarı sisteminin 24 saat etkin şekilde çalışmasını sağlayacak şekilde düzenleme yapmalıdır. Kayıt Tutulması » Pembe kod çağrısının ardından yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır. Tutulacak kayıtlarda asgari aşağıdaki bilgiler yer almalıdır: • Çağrının ne zaman yapıldığı • Müdahale edilen bebek ya da çocuğa ve velisine ait bilgiler • Kaçırma girişimi/işleminin nedeni ve şekli • Müdahalenin nasıl yapıldığı, alınan önlemlerin kapsamı • Müdahalenin sonucu • Müdahale ekibinde kimlerin yer aldığı • Olayın adli mercilere iletilmesi süreci ile ilgili bilgiler » Tutulan kayıtlara yönelik analizler yapılmalı ve uygulamadan elde edilen sonuçlar periyodik olarak izlenmelidir Eğitim ve Tatbikatlar » Sağlık kuruluşunda, pembe kodun önemi ve nasıl uygulanacağına yönelik olarak yöneticilerden bölüm çalışanlarına, temizlik personellerinden güvenlik elemanlarına kadar tüm çalışanlara verilecek eğitimler planlanmalıdır. » Pembe kod uygulamasına yönelik tatbikatlar yılda en az bir kez yapılmalıdır. Tatbikat ile ilgili kayıtlar tutularak, tatbikat sonuçları değerlendirilmeli ve gerekli iyileştirici tedbirler alınmalıdır.

    Değerlendirme » Sağlıklı Çalışma Yaşamı

  4. AD.AD.04.00 Sağlık çalışanına yönelik şiddet riski/şiddet eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale sağlanmalıdır

    Sağlık kuruluşunda görevli personele yönelik şiddet riski/girişimi varlığında ya da şiddet uygulanması halinde, olaya en kısa sürede müdahalenin yapılmasıdır.

    • Acil Uyarı Kod Sistemi » Sağlık çalışanına yönelik şiddet riski şiddet eyleminin söz konusu olduğu durumlar için acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır. » Acil uyarı sistemi; sağlık kuruluşunun büyüklüğü, farklı binalarda hizmet verilme durumu dikkate alınarak, sağlık kuruluşunun tamamını kapsayacak ve günün her saatinde müdahaleyi sağlayacak şekilde yapılandırılmalıdır. Acil uyarı sistemi için kurulacak çağrı sistemi; ilgili çalışanları zamanında haberdar edecek, risk durumunda kısa ve net mesajlar ile etkin ve hızlı iletişime geçilmesini sağlayacak ve panik oluşmasına engelleyecek şekilde kurgulanmalıdır. Sorumlular » Sağlık kuruluşu tarafından, kurum yapısı ve türüne göre etkin işleyişi sağlayacak şekilde beyaz kod sorumluları belirlenmelidir. » Sorumluların sorumluluk alanları asgari, çalışanlara verilecek eğitimler, tatbikatların organize edilmesi, kayıtların izlenmesi, gerektiğinde düzeltici-önleyici faaliyetlerin başlatılmasıdır. Müdahale Ekipleri » Beyaz kod uyarısı verildiğinde; güvenlik görevlileri başta olmak üzere ilgili çalışanların nasıl müdahale edeceği, bölüm ve sağlık kuruluşu bazlı tedbirlerin nasıl uygulanacağı belirlenmelidir. Sağlık kuruluşunda bulunan güvenlik görevlileri beyaz kod sisteminde belirlenen şekilde sorumlu bulundukları alanda meydana gelen olaylara müdahale etmekle sorumludur. » Sağlık kuruluşu, beyaz kod uyarı sisteminin 24 saat etkin şekilde çalışmasını sağlayacak şekilde düzenleme yapmalıdır. Kayıt Tutulması » Beyaz kod çağrısının ardından yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır. Tutulacak kayıtlarda asgari aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir: • Çağrının ne zaman yapıldığı, • Müdahale edilen personele ve şiddet uygulayan kişiye ait bilgiler, • Şiddet olayının nedeni • Müdahalenin nasıl ve nerede yapıldığı • Ekibin müdahale yerine ne zaman ve ne kadar sürede ulaştığı • Müdahalenin sonucu • Müdahale ekibinde kimlerin yer aldığı • Olayın adli mercilere iletilmesi ile ilgili bilgiler » Tutulan kayıtlara yönelik analizler yapılmalı ve uygulamadan elde edilen sonuçlar periyodik olarak izlenmelidir Eğitim ve Tatbikatlar » Sağlık kuruluşunda, beyaz kodun önemi ve nasıl uygulanacağına yönelik olarak yöneticilerden bölüm çalışanlarına, temizlik personellerinden güvenlik elemanlarına kadar tüm çalışanlarına verilecek eğitimler planlanmalıdır. » Beyaz kod uygulamasına yönelik tatbikatlar yılda en az bir kez yapılmalıdır. Tatbikat ile ilgili kayıtlar tutularak, tatbikat sonuçları değerlendirilmeli ve gerekli iyileştirici tedbirler alınmalıdır.

    Değerlendirme » Sağlıklı Çalışma Yaşamı

  5. AD.AD.05.00 Yangına zamanında müdahaleyi sağlamaya yönelik düzenleme bulunmalıdır

    Sağlık kuruluşunda çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi halinde, yangına en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya önlemektir.

    • Yangın Algılama Sistemi Sağlık kuruluşunun tüm alanlarını kapsayacak, elektrik kesintilerinden etkilenmeyecek ve adresleme yapabilecek şekilde çalışan bir yangın algılama sistemi bulunmalıdır. Sistem, elektrik kesintisinden etkilenmeyecek şekilde kesintisiz güç kaynağına bağlı olmalıdır. Acil Uyarı Sistemi (Kırmızı Kod) » Sağlık kuruluşunda, yangına zamanında müdahale yapılmasına yönelik acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır. Kurulacak acil uyarı sistemi, kurumun büyüklüğü, farklı binalarda hizmet verilmesini de dikkate alacak şekilde kapsayıcı, görsel ve işitsel olmalıdır. Acil uyarı sistemi oluşturulurken itfaiye vb. ilgili birimlerle koordinasyon sağlanmalıdır. » Kırmızı kod ile tanımlanacak acil uyarı sistem; sağlık kuruluşu çalışanlarını haberdar edecek, risk durumunda etkin ve hızlı iletişime geçecek, kısa ve net mesaj verilmesini sağlayacak, doğru müdahale için zaman kazandıracak, panik oluşmasına engelleyecek şekilde oluşturulmalıdır. Sorumlular » Sağlık kuruluşu tarafından, kurum yapısı ve türüne göre etkin işleyişi sağlayacak şekilde kırmızı kod sorumluları belirlenmelidir. » Sorumluların sorumluluk alanları asgari; çalışanlara verilecek eğitimler, tatbikatların organize edilmesi, ilgili kayıtların izlenmesi, gerektiğinde düzeltici-önleyici faaliyetlerin başlatılması gibi konularını kapsamalıdır. Acil uyarı sistemlerinden sorumlu kişiler aynı zamanda yangın önleme ve söndürme ile ilgili mevzuatları takip ederek, gerekli düzenlemelerin yapılmasını da takip etmelidirler. Yangına Müdahale » Kırmızı kod uyarısı verildiğinde, ilgili çalışanların nasıl müdahale edeceği, bölüm ve sağlık kuruluşu bazlı tedbirlerin nasıl uygulanacağı belirlenmeli, yangına müdahale edecek ekipte kimlerin bulunacağı ya da müdahale edilemeyecek durumlarda yetkililere ve itfaiyeye kimlerin haber vereceği tanımlanmalıdır. » Yangına ilk müdahalenin yapılmasına yönelik olarak kullanılacak yangın muslukları, yangın tüpü, yangın hortumu gibi araç ve ekipmanlar belirlenmeli, bu ekipmanın kullanımına ilişkin kurallar tanımlanmalıdır. Ayrıca ekipmanların çalışır ve kullanılır durumda oldukları periyodik olarak kontrol edilmelidir. Eğitim ve Tatbikatlar » Sağlık kuruluşunda, kırmızı kodun önemi ve nasıl uygulanacağına yönelik olarak yöneticilerden bölüm çalışanlarına, temizlik personellerinden güvenlik elemanlarına kadar tüm çalışanlarına verilecek eğitimler planlanmalıdır. » Kırmızı kod uygulamasına yönelik tatbikatlar yılda en az bir kez yapılmalıdır. Tatbikat ile ilgili kayıtlar tutularak, tatbikat sonuçları değerlendirilmeli ve gerekli iyileştirici tedbirler alınmalıdır.

    Değerlendirme » Sağlıklı Çalışma Yaşamı

  6. DH.AD.01.01 Olağan dışı müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylara yönelik risk analizleri yapılarak gerekli tedbirler belirlenmelidir.

    Olağan dışı müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylara yönelik risk analizleri yapılarak gerekli tedbirler belirlenmelidir.

  7. DH.AD.01.02 Belirlenen önleyici tedbirlere ve oluşabilecek acil durumlara yönelik planlama yapılmalıdır

    Belirlenen önleyici tedbirlere ve oluşabilecek acil durumlara yönelik planlama yapılmalıdır

  8. DH.AD.01.03 Acil durum yönetimine yönelik eğitimler verilmeli ve tatbikatlar yapılmalıdır.

    Acil durum yönetimine yönelik eğitimler verilmeli ve tatbikatlar yapılmalıdır.

  9. DH.AD.02.01 Solunum arresti (durması) ve/ veya kardiyak arrest durumlarında zamanında müdahale yapılmasına yönelik mavi kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır

    Solunum arresti (durması) ve/ veya kardiyak arrest durumlarında zamanında müdahale yapılmasına yönelik mavi kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır

  10. DH.AD.02.02 Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

    Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

  11. DH.AD.02.03 Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

    Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

  12. DH.AD.02.04 Uygulamalarda kullanılacak olan ilaç ve ekipman tanımlanmalıdır.

    Uygulamalarda kullanılacak olan ilaç ve ekipman tanımlanmalıdır.

  13. DH.AD.02.06 Mavi kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

    Mavi kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

  14. DH.AD.03.01 Bebek/çocuk kaçırma riski ya da eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale yapılmasına yönelik pembe kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır.

    Bebek/çocuk kaçırma riski ya da eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale yapılmasına yönelik pembe kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır.

  15. DH.AD.03.02 Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

    Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

  16. DH.AD.03.03 Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

    Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

  17. DH.AD.03.04 Yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır

    Yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır

  18. DH.AD.04.01 Sağlık çalışanına yönelik şiddet riski/ şiddet eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale yapılmasına yönelik beyaz kod ile tanımlanmış acil uyarı kod sistemi oluşturulmalıdır.

    Sağlık çalışanına yönelik şiddet riski/ şiddet eyleminin söz konusu olduğu durumlarda zamanında müdahale yapılmasına yönelik beyaz kod ile tanımlanmış acil uyarı kod sistemi oluşturulmalıdır.

  19. DH.AD.04.02 Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

    Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

  20. DH.AD.04.03 Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

    Müdahale ekibi/ekipleri belirlenmelidir.

  21. DH.AD.04.04 beyaz kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

    beyaz kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

  22. DH.AD.05.01 Yangın algılama sistemi bulunmalıdır.

    Yangın algılama sistemi bulunmalıdır.

  23. DH.AD.05.02 Yangın durumunda zamanında müdahale yapılmasına yönelik kırmızı kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır

    Yangın durumunda zamanında müdahale yapılmasına yönelik kırmızı kod ile tanımlanmış acil uyarı sistemi oluşturulmalıdır

  24. DH.AD.05.03 Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

    Acil uyarı sisteminin yönetiminden sorumlu kişiler belirlenmelidir.

  25. DH.AD.05.04 Yangına müdahale sırasında kullanılacak ekipman, bu ekipmanın güvenli kullanımına ilişkin kurallar, yangın durumuna yönelik işaret ve yönlendirmeler tanımlanmalıdır.

    Yangına müdahale sırasında kullanılacak ekipman, bu ekipmanın güvenli kullanımına ilişkin kurallar, yangın durumuna yönelik işaret ve yönlendirmeler tanımlanmalıdır.

  26. DH.BY.02.05 Yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır

    Yapılan müdahale ile ilgili kayıtlar tutulmalıdır

  27. DH.BY.03.05 Pembe kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

    Pembe kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

  28. DH.BY.05.05 Kırmızı kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

    Kırmızı kod ile ilgili eğitimler verilmeli, tatbikatlar yapılmalıdır

Metinler uygulamanın da kullandığı tek kaynaktan okunuyor; bu sayfaya kopyalanmıyor. Kaynak güncellendiğinde burası da güncellenir.

Mevzuat dayanağı

Bu kayıtların standart seti dışındaki dayanakları

Konu başlıkları bizim sözcüklerimizle yazıldı; dayanaklar resmî künyeyle ve madde numarasıyla verildi. Burada yalnızca metnini okuyup doğruladığımız maddeler var.

Acil müdahaleden kaçınma yasağı ve acil odasının hazır bulundurulması

Mavi kodun arkasındaki yükümlülük standart setinden önce geliyor. Mevzuat, acil sağlık hizmeti verilmesini ve acil vakaların hastanın sağlık güvencesi ya da ödeme gücü bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kabul edilmesini zorunlu kılıyor; gerekli tıbbi müdahale kayıtsız, şartsız ve gecikmeksizin yapılıyor ve kuruluş ilk acil tıbbi müdahaleyi yapmaktan kaçınamıyor. Hizmet bedelinin tahsiliyle ilgili işlemler müdahale ve bakım sağlandıktan sonra yapılıyor. Ekipman tarafında ise acil ünitesi kurma eşiğinin altında kalan tıp merkezi, poliklinik ve müessese için asgari malzeme ve ilaçların bulunduğu bir acil odasının faaliyet gösterdikleri süreler içinde kullanıma hazır bulundurulması isteniyor. Standardın “acil müdahale seti” talebi bu yükümlülüğün üstüne biniyor, yerine geçmiyor: ilaçlar kilit düzeni bakımından da ayrıca düzenlenmiş.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/5 — acil vakanın kabulü ve müdahaleden kaçınma yasağı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/3 — acil odasının kullanıma hazır bulundurulması
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/4 — acil ilaçların dolapta, yeşil ve kırmızı reçeteye tabi olanların kilitli ortamda tutulması

Müdahalenin sevkle kapanması ve ambulans ayağı

Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda acil olayın kaydı sevk yazılmadan tamamlanmıyor, çünkü mevzuat bu ayağı kuruluşa yüklüyor. Hastanın tıbbi durumunun gerektirdiği uzman tabip, donanım, müdahale ve bakım şartları kuruluşta sağlanamıyorsa, gerekli ilk müdahale yapılmış olmak kaydıyla başka bir sağlık kuruluşuna usulüne uygun sevk sağlanıyor; nakledilecek kuruluşun belirlenmesi ve nakil işlemleri komuta kontrol merkezinin yönetiminde yürüyor. Ambulans bulundurma zorunluluğu yalnızca acil ünitesi kuran ölçekteki tıp merkezine getirilmiş; o kuruluş ya uygunluk belgeli tam donanımlı acil yardım ambulansı bulunduruyor ya da çağrıdan itibaren on dakikada tıp merkezinde olunacağı taahhüdüyle özel ambulans servisiyle sözleşme yapıyor. Bu ölçeğin altındaki kuruluşlar ise ilk müdahaleden sonra nakli 112 komuta kontrol merkezi ya da özel ambulans servisi aracılığıyla sağlıyor. Kod dosyasındaki “kim çağırır, hangi numaraya” satırının dayanağı budur.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/6 — ilk müdahale sonrası usulüne uygun sevk
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/7-b — on dakika taahhüdüyle ambulans hizmeti alımı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 22/8 — acil ünitesi bulunmayan kuruluşta naklin sağlanması
  • Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği Yönetmelik Madde 5 — hizmetin kesintisizliği ve kısa zamanda ulaşılabilirlik esası

Rıza aranmayan acil hâl ve kaydının tutulması

Arrest gibi bir olayda onam tartışmasına girmek gerekmiyor; bunun yazılı dayanağı var. Hastanın rızasının alınamadığı, hayati tehlikesinin bulunduğu ve bilincinin kapalı olduğu acil durumlar ile bir organın kaybına veya fonksiyonunu ifa edemez hâle gelmesine yol açacak durumun varlığında tıbbi müdahale rızaya bağlı değil. Kurumu ilgilendiren kısım hükmün devamı: müdahale yapılarak <em>durum kayıt altına alınıyor</em> ve mümkünse orada bulunan yakını ya da kanuni temsilcisi, mümkün değilse müdahale sonrasında bilgilendiriliyor. Yani mavi kod kaydı yalnızca bir kalite kaydı değil; rızasız müdahalenin hukuki kaydıdır ve bilgilendirmenin kime, ne zaman yapıldığını da taşıması gerekir.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 24 — hastanın rızası ve rıza aranmayan acil hâller

Şiddet olayının hukuki sonucu ve hizmetin devri kuralı

Beyaz kodun kaydı olayın bittiği yerde bitmiyor. Kamu veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında ceza yarı oranında artırılıyor ve hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hükümler uygulanmıyor; özel sağlık kuruluşunda çalışan personel bu suçlar bakımından kamu görevlisi sayılıyor. Şüpheliler kolluk tarafından yakalanıp Cumhuriyet başsavcılığına sevk ediliyor ve soruşturmada sağlık personelinin ifadesi işyerinde alınıyor. Küçük ölçekli kuruluşu doğrudan zorlayan hüküm ise şu: şiddetin yaşandığı kuruluşta, faile ya da yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka personel bulunması hâlinde hizmet o personel tarafından veriliyor. Bir uzmanlık dalında tek hekimi olan kuruluşta bu kural kendiliğinden işlemez; kodun yazılı akışında devrin nasıl sağlanacağının önceden kararlaştırılmış olması gerekiyor.

  • Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (3359) Kanun · Resmî Gazete 15.5.1987 / 19461 Ek Madde 12 — sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen suçlar ve hizmetin devri

Hasta, refakatçi ve ziyaretçinin can güvenliği

Pembe kodun ve genel güvenlik düzeninin dayanağı yalnızca standart seti değil. Mevzuat, herkesin sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenlik içinde olmayı bekleme ve bunu isteme hakkı olduğunu söylüyor ve bütün sağlık kurum ve kuruluşlarını hastaların, ziyaretçi ve refakatçi gibi yakınlarının can ve mal güvenliklerinin korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü kılıyor. Dikkat edilecek ayrım şu: bu hüküm hastayı ve yakınını koruyor, çalışanı değil. Çalışana yönelik şiddetin dayanağı yukarıdaki ayrı başlıkta.

  • Hasta Hakları Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 1.8.1998 / 23420 Madde 37 — güvenliğin sağlanması

Yangın ve deprem: ruhsata esas raporlar kod dosyasının parçasıdır

Kırmızı kod için kurumun elinde aslında hazır bir belge var. Mevzuat, tıp merkezi, poliklinik ve müessese binalarının ilgili mevzuatı kapsamında deprem ve itfaiye raporunun bulunmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca taşıyıcı unsuru etkilemeyen tadilat ve tamirat işlerinde bile, gerektiğinde yangın ve deprem yönünden uygunluğun sağlanması kaydıyla izin veriliyor; yani bina değiştikçe uygunluğun yeniden gösterilmesi gündeme geliyor. Denetimde kırmızı kod dosyası ile bu raporların birbirine bağlanmış olması, tahliye tanımının gerçek kat planıyla uyuştuğunu gösteren en kısa yoldur.

  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 5/4 — deprem ve itfaiye raporunun bulunması zorunluluğu
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 9/6 — tadilatta yangın ve deprem yönünden uygunluk

Acil durum planlamasının kurum içindeki sahibi

Standart “acil durum yönetim ekibi oluşturulmalı ve sorumlulukları tanımlanmalıdır” diyor ama bu görevin hangi kadroya düştüğünü söylemiyor. Hemşirelik mevzuatında bir karşılığı var: başhemşire, olağanüstü durumlarda afet planları doğrultusunda ilgili birimlerle işbirliği içinde acil durum planlamaları yapıyor, protokol geliştiriyor ve gerekli durumlarda uygulamaya koymak üzere ekibini hazırlıyor. Aynı mevzuat, doğal afet ve toplu kazalar gibi olağanüstü durumlarda hemşirenin, kendisine olan ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan ayrılamayacağını da söylüyor — yani vardiya devri kuralının olağanüstü durumda askıya alınması bir kurum tercihi değil, yazılı bir yükümlülük. Tabip harici sağlık personelinin ilk yardım ve acil tıbbi müdahalelerde tabip kararı beklemeksizin hareket edebilmesi de ayrıca düzenlenmiş.

  • Hemşirelik Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 8.3.2010 / 27515 Madde 9/2-i — başhemşirenin acil durum planlaması görevi
  • Hemşirelik Yönetmeliği Yönetmelik · Resmî Gazete 8.3.2010 / 27515 Madde 6/1-f — olağanüstü durumda kurumdan ayrılma yasağı
  • Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Madde 28/1-g — ilk yardım ve acil tıbbi müdahale istisnası

Olağandışı durum ve ilkyardım: terimlerin resmî tanımı

Afet ve tahliye standardının kapsamını çizerken terimleri kendi sözcüklerimizle tanımlamak gerekmiyor; mevzuatta tanımları var. “Olağandışı durum”, aniden oluşan ve büyük zararlara yol açan doğal afetler ile teknolojik afetlerin ve büyük çapta gerçekleşen kitlesel kazaların bütünü olarak tanımlanmış. “İlkyardım” ise sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, olay yerinde tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalar. Bu ayrım risk analizini yazarken işe yarıyor: ilkyardım eğitimi ile acil tıbbi müdahale yetkisi aynı şey değil ve kayıtlarda karıştırılmamalı.

  • Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği Yönetmelik Madde 4/m — olağandışı durum tanımı
  • Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği Yönetmelik Madde 4/k — ilkyardım tanımı

Konu başlıkları bizim sözcüklerimizdir; standart setinin ölçüt metni değildir. İki uyarı: (1) Hastaneler için sık atıf yapılan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ile Özel Hastaneler Yönetmeliği, kapsam maddeleri gereği ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarını bağlamaz; bu sayfada dayanak olarak kullanılmadı. (2) Bu bölüm için mevzuatta tatbikat sıklığına ya da müdahale süresine ilişkin sayısal bir eşik bulamadık; standart metnindeki süre ve sıklık ifadeleri setin kendisinden gelir, mevzuattan değil. Mevzuat değişiyor — bir karara dayanak yapmadan önce Resmî Gazete’den güncel metni teyit etmenizi öneririz.

Sık sorulanlar

Acil Durum Yönetimi bölümü hakkında sık sorulanlar

Kuruluşumuz 24 saat açık değil; mavi kod yine de gerekiyor mu?
Evet. Standart, acil uyarı sisteminin kuruluşun tamamını kapsamasını ve günün her saatinde en kısa sürede ulaşılmayı sağlamasını istiyor. Mevzuat tarafında ise tıp merkezinin çalışma günlerinde sekiz saatten az hizmet veremeyeceği yazılı ve kesintisiz hizmet yalnızca belirli ölçeğin üzerindeki tıp merkezine bağlanmış; poliklinik 24 saat hizmet veremiyor. Dolayısıyla yapılacak iş kodu iptal etmek değil, kapsamını kuruluşun fiilî faaliyet saatleriyle yazılı olarak tanımlamak ve kapalı saatlerde binada bulunan kişiler için ne yapılacağını belirlemek.
Acil ünitemiz yok, acil odası acil müdahale seti yerine geçer mi?
Hayır, ikisi ayrı yükümlülük. Acil odası mevzuattan gelir: acil ünitesi kurma eşiğinin altındaki kuruluş, asgari malzeme ve ilaçların bulunduğu bir acil odasını faaliyet gösterdiği süreler içinde kullanıma hazır bulunduruyor. Acil müdahale seti ise standardın talebi ve içeriği bölümün ihtiyacı ile hasta portföyüne göre belirleniyor. Denetimde ayrıca aranan şey setin “kullanılabilir durumda” olduğunu gösteren periyodik kontrol kaydıdır; içerik listesi tek başına bunu göstermez.
Doğum hizmeti vermiyoruz; pembe kod bizi bağlar mı?
Çocuk polikliniğiniz varsa büyük olasılıkla bağlar. Standart metni bebek/çocuk kaçırmaya ilişkin acil uyarı sistemini doğum hizmeti verilen kuruluşlarla sınırlamıyor; çocuk polikliniği bulunan kuruluşları da açıkça sayıyor. Hasta, refakatçi ve ziyaretçinin can güvenliği için tedbir alma yükümlülüğü ise kuruluş türü ayrımı yapmaksızın Hasta Hakları Yönetmeliğinin 37. maddesinde zaten yazılı.
Müdahale kaydı hasta 112’ye teslim edilince bitiyor mu?
Kayıt tam orada bitmemeli. Standardın kayıt listesi müdahalenin sonucunu istiyor ve ayakta teşhis ve tedavi kuruluşunda sonuç, sevkin kendisidir. Mevzuat da ilk müdahale yapıldıktan sonra usulüne uygun sevki kuruluşa yüklüyor. Bu yüzden kayıt formunda teslim saati, hastanın hangi kuruluşa götürüldüğü ve nakli kimin yaptığı alanlarının bulunması gerekiyor.
Beyaz kod sonrası hizmeti başka personelin vermesi tek hekimli dalda nasıl olacak?
Kural şöyle işliyor: şiddetin yaşandığı kuruluşta, faile ya da yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka personel <em>bulunması hâlinde</em> hizmet o personel tarafından verilir. Bir dalda tek hekiminiz varsa bu şart kuruluş içinde kendiliğinden karşılanmaz. O yüzden kodun yazılı akışında hizmetin nasıl sürdürüleceğinin önceden kararlaştırılması gerekiyor; bu karar olayın yaşandığı gün verilecek bir karar değil.

Bu bölümün dosyasını birlikte gözden geçirelim

Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarında en sık eksik kalan iki şey, kodun fiilî faaliyet saatlerine göre tanımlanması ve müdahale kaydının sevk ayağı. Mevcut kayıt düzeninizi konuşalım.

İletişime geçin →